1. Cohesión e recursos cohesivos
1) Cohesión e recursos cohesivos: a cohesión é a expresión da unidade
semántica dun texto (Halliday e Hassan), que materializa nunha rede de
recursos lingüísticos que enlazan unidades sintacticamente independentes:
os recursos cohesivos.
1).)a A cohesión é unha noción relacional dentro dos límites do texto
(polo que as referencias exofóricas non poden ser recursos cohesivos) e
estas relación poden ser anafóricas ou catafóricas.
1).)b A cohesión depende da habilidade do emisor para manexar os
recursos cohesivos e é unha propiedade instrumental respecto da
coherencia, que se constrúe na mente dos interlocutores.
2) Tipos de recursos cohesivos:
2).)a Referencia: envío ou substitución mediante unha partícula
gramatical.
2).)b Elipse: substitución por cero en condicións de recuperabilidade.
2).)c Substitución léxica: substitución por outra palabra léxica distinta.
2).)d Conexión: explicitación verbal da vinculación lóxico - semántica
dun enunciado cos anteriores.
3) Funcións:
3).)a Primaria: marcar a continuidade temática e a integración
semántica do texto como unidade comunicativa.
3).)b Secundaria: garantir a eficacia comunicativa:
Factor de eficacia comunicativa Recurso co que se consigue
Axilidade e fluidez Referencia e elipse
Variedade Substitución lexical
Vinculación Conexión
4) Carácter textual, que fai que non poidamos considerar recursos
cohesivos certas partículas que envían a outro lugar da oración, pero non máis
alá dela, e que o seu uso é obrigado pola gramática.
4).)a Pronomes relativos.
4).)b Pronomes reflexivos e recíprocos, cuxo referente é sempre o suxeito
da oración.
4).)c Clítico de dativo redobrando a posición léxica do OI (deixeille o libro
a teu curmán) ou redobro do clítico de acusativo cun OD en posición
temática (o libro merqueino eu).
En ocasións é posible que na linguaxe literaria se faga un uso escaso da
cohesión procurando efectos estilísticos.
2. A referencia
1) A referencia acádase mediante palabras gramaticais carentes de valor
léxico propio e acompañadas duns trazos morfolóxicos que remiten a un
elemento léxico situado noutro lugar do texto. Así, contribúe á eficacia
comunicativa porque evita a reiteración léxica, alixeirando o discurso.
2) Clasificación segundo a localización do referente:
2).)a En anáfora: remite a un elemento que apareceu antes no discurso.
2).)b En catáfora: remite a un elemento que vai aparecer no discurso.
. A cohesión textual
PAGE 3
Prácticas de Lingua Galega II
