¡Descarga Arte Prehistórico y más Apuntes en PDF de Historia del Arte solo en Docsity!
Arte prehistórico O arte prehistórico resulta un tema difícil de abordar posto que está en constante revisión e non contamos con testimonios escritos nin orais. Considérase como arte paleolítico calquer rexistro gráfico dunha sociedade preliteraria cuxo significado debe ser desentrañado recorrendo a ciencias auxiliares, como a etnografía ou a arqueoloxía. Esta arte pode ser de dous tipos: arte moble, que engloba ás pezas talladas en diferentes materiais que se poden transportar, e arte parietal, realizado nas paredes das covas, tanto de carácter sagrado como habitables. Este nace no Paleolítico superior, aproximadamente no ano 40.000 a.C. A cronoloxía máis seguida na actualidade é a deseñada por Leroi-Gourhan, o cal a elaborou partindo de complexos estudios estadísticos mediante a utilización da informática e aproveitando as datacións do C14 e os adiantos conseguidos con novos métodos de escavación. O seu sistema presenta como novidade o ter fixado unha secuencia evolutiva única, ca axuda da arte moble.
E stilo I: 30.000 – 25. Auriñaciense Gravetiense 1ºfase
Estilo II: 25.000 – 17. Gravetiense 2ªfase Intergravetosolutrense Solutrense 1ºfase
Estilo III: 17.000 – 13. Solutrense 2ªfase Magdaleniense 1ªfase
Estilo IV: 13.500 – 8. Magnaleniense 2º e 3º fase Magdaleniense 4º e 5º fase
Os significados que se lle atribúen a esta arte son diversos: a ornamentación e o ocio, a intención de invocar a un ser superior para favorecer a acaza ou a fertilidade (maxia simpática), a visión do animal como tótem que pode representar ou protexer o grupo humano, os ritos relixiosos (condición relixiosa da arte), a representación de mitos e lendas, ou a representación dos sexos masculino e feminino a través de animais.
A maioría destas mostras foron realizadas durante o paleolítico medio polo homo sapiens sapiens, inda que na actualidade cuestiónase se tamén foron realizadas polo home neandertal. Isto foi descuberto grazas ós avances nos métodos arqueolóxicos como a estratigrafía.
En canto á arte parietal, é moi pouco común atopar representacións antropomorfas, xa que a maioría son representacións de animais. Isto pódese deber ó culto do animal como ser mítico, a un
certo antropocentrismo, pois o ser humano considerábase o centro de todo e representaba o que lle rodeaba, a unha certa obsesividade pola perduración dos animais, etc. Nun principio as pinturas eran monocromáticas e bicromáticas, posto que só utilizan a cor negra, obtida do manganeso, que ás veces pode ser apreciada como azul e violácea debido ó deterioro co tempo, e a cor vermella, procedente do óxido do ferro e que adquire tons ocres ou avermellados en función do asentamento. Máis tarde introdúcese o estudo da cor e excipientes para conservar a cor, como a graxa animal, xa que ó seren realizadas con lapis de carbón posuían unha mala conservación e as figuras van desaparecendo. Estas pinturas foron realizadas tanto por un só artista como por varios, e incluso se poden apreciar aportacións de distintas culturas na mesma cova. Isto débese á convivencia de representacións de animais de climas máis fríos, como os mamuts ou o oso cavernario, co animais de climas máis cálidos, como toros ou felinos. Isto conleva a que sexa difícil chegar a unha cronoloxía concreta.
Nos seus comezos (auriñaciense), as figuras estaban representadas a grandes rasgos, mais xa aparece con claridade o concepto de animal. Xa a partir do gravetiense, represéntanse unhas constantes para identificar o animal: a curva en forma de S, dúas patas representadas con claridade, un canon desproporcionado (cabeza máis pequena que o corpo), a aparición dun so corno ou de dous en perspectiva torcida (visto de perfil pero cos cornos de fronte), máis detalle no pelaxe; porén, inda non se representan cores (é monocromático) nin movemento.
Desta etapa dátase a Cova de Chauvet, a cal rompe esquemas, xa que nela aparece a cor e non aparecen os animais definidos.?????????????????????????????????????????????
Tamén podemos apreciar na Cova de Pech Merle como se introduce a cor para definir ós animais (crins do cabalo, punteado) e como se aprobeita a cova para dar máis realismo suxerindo volume. Ademais, para suxerir espacio, o artista superpón os dous cabalos.
Nestas dúas últimas pinturas pertencentes á cova de Lascaux podemos apreciar, na primeira, un cervo cuxa cornamenta aparece destacada de forma espectacular, demostrando que sabe interpretar e transmitir a natureza, mentres que o corpo está inacabado. Con isto, o artista deixa que o espectador reconstrúa o resto do animal. Na segunda aparecen uns cervos na auga, co que se intenta transmitir unha narración.
Xa na última etapa, a Magdaleniense, podemos atopar covas como a de Altamira (13.000-10.000).
Nesta cova pódense apreciar as novas innovacións, como o canon proporcionado dos animais, o ensamble do corpo máis detallado, a perspectiva usada de forma perfecta, a degradación tonal, etc. Ademais, o artista utiliza as protuberancias da rocha para dar suxestión de volume, como podemos ver na pintura do bisonte morto (ó estar en quietude é máis sinxelo observar a súa natureza). Na figura da cerva podemos apreciar un escorzo, xa que o artista fai esta pintura tendo en conta o ollo do espectador (a barriga, na zona central, é máis grande).
Nesta etapa podemos atopar outras covas como a de Niaux, na que a pintura do bisonte conta coas innovacións propias deste estilo, pero tamén con novas experimentacións, como a falta de cor.
En canto ó arte moble, a súa maior representación son as estatuas femininas, coñecidas tamén como as Venus Paleolíticas. Ata fai pouco considerábase que estas databan do 40.000 a.C, mais recentes investigacións mostran posibles antecendentes pertencentes ó paleotítico inferior (250.000). Estas son representacións de pequeno tamaño (5’12 cm to 20 cm), e nelas destácanse os atributos femininos e engrósase o ventre, mentres que a cara non é representada.
En paralelo con esta última foi creada a Venus de Kostenki (28.000), na cal se pode apreciar un proceso de estilización. Esta ten un amuleto, o que pode explicarse por representar unha muller en concreto ou por ser unha imaxe dentro dunha imaxe (ten orificios para ser colgada).
Do ano 23.000 dátanse as Venus de Brassempouy e Lespugue. Da primeira só se conserva a cabeza, mais nela ocorre algo insólito: está representada a cara. Neste feito podemos ver un gran intereés do artista polo naturalismo. Na segunda, englóbase nun círculo central os atributos da muller, dándolle unha forma piramidal, xeometrizando así a figura feminina. Desta forma, o artista amosa como é capaz de esquematizar a natureza e as súas formas xeométricas.
Tamén podemos atopar Venus labradas na rocha, como a Venus de Laussei (23. 000) ou a de Abrid Patau (21.000).
Outras formas de escultura foron a representación de chamáns ou de teriátropos, seres protectores medio humanos medio animais.
Todas estas representacións déronse nos mesmos focos xeográficos e nunha cronoloxía similar.
