Zer molekula mota dira entzimak eta zer funtzio dabe zelulan?
Enzimak biomolekula organikoak dira, ia gehienak proteina biokatalizatzaileak dira, hau da, erreakzio
kimikoen abiadura handiten dabe beharrezko aktibazio energia gitxituz. Modu honetan, zelulen bizitza
ahalbidetzen dabe. Gainera, entzimak espezifikoak dira eta haien fintzionalitatea PH eta tenperaturaren
araberakoa da.
Oso-ezpezifikoak?
Oso espezifikoak direla estean, espezifikotasun gaitasunari erreferentzia egiten deutsagu. Hau da,
entzimak sustratua eta kalalizatuko duen erreakzioa autatzen dau.
Zer de koentzima bat eta zer funtzio du? Eman adibide bat.
Koentzima molekula organiko ez proteikoa da beharrezkoa dana entzima batzuentzat, izan be,
heteroentzimen zatia da. Heteroentzimak apoentzima eta kofaktore batez osatuta dagoz, koentzima izanik
kofaktore mota. Elektroi hartzaile edo emailea izan daiteke, baita talde funtional baten moduan be jokatu
ahal dau. Adibizez, ATP edo NAD+.
Egiturak? Erlazioa proteinaren aktibitatearekin eta funtzio biologikoarekin?
Egitura primarioa: Aminoazidoen kate sekuentzia da, nitrilo taldetik hasten da eta aminoazidoak lotura
peptidikoz lotuta dagoz.
Egitura sekundarioa: Aminoazido katez osatuta dago baina hau forma desberdin bi (α-helizea edo β-orria)
hartu daikez hidrogeno zubiei esker.
Egitura tertziarioa: Proteinak osotzen daben atomo guztien dispozizio tridimentzionala da. Konformazio
globular (esferikoa eta polarra) edo zuntz konformazioa (zuntza eta apolarra hartu ahal dau gehitzen
diran lotura disulfurikoei esker.
Egitura kuaternarioa: Proteina tertziarioz osotutako egitura da, aminoazido kate desbardin bakoitzari
protomero hitza jartzen deutsagu. ADIB: Hemoglobina eta inmunoglobulinak.
Efiturak funtzionalitateagaz erlazionaturik dagoz, beraz, egitura desnaturalizazioan galdu ezkerofuntzioa
be galtzen dabe.
Zer da proteina bat? Zein da bere unitatea?
Proteinak biomolekula organikoak dira, hau da izaki bizidunetan sintetizatzen diran makromolekulak.
Propietate desbardinak dabez, adibidez, espezifikoak, anfoteroak dita eta desnaturalizatu daitekez. Haien
unitatea aminoazidoak dira, lotura peptidikoen bidez elkartzen dirazanak. Aminoazidoak solido
kristaldunak, kolore gabekoak, uretan disolbagarriak, anfoteroak eta esteroisomeroak dira.
Ze lotura mota erabiltzen dira?
Aminoazidoen artean lotura peptidikoak eratzen dira, hain zuzen be, amino eta karboxito taldeen artean.
Lotura kobalentea da, hidrolizagarria karbono asimetriko bat daualako, eta erradikal askea dala eta ez du
errotazio gaitasunik.
