Docsity
Docsity
Prepara tus exámenes
Prepara tus exámenes

Prepara tus exámenes y mejora tus resultados gracias a la gran cantidad de recursos disponibles en Docsity

Consigue puntos base para descargar
Consigue puntos base para descargar

Gana puntos ayudando a otros estudiantes o consíguelos activando un Plan Premium

Orientación Universidad
Orientación Universidad
Vende en Docsity
Vende en Docsity
Docsity AI
Docsity AI
Inicia sesiónRegístrate

Prepara tus exámenes

Prepara tus exámenes y mejora tus resultados gracias a la gran cantidad de recursos disponibles en Docsity

Busca documentos

Prepara tus exámenes con los documentos que comparten otros estudiantes como tú en Docsity

Busca tu universidad

Encuentra los documentos específicos para los exámenes de tu universidad

Video Cursos

Estudia con lecciones y exámenes resueltos basados en los programas académicos de las mejores universidades

Quiz

Responde a preguntas de exámenes reales y pon a prueba tu preparación

Docsity AINEW

Resume tus documentos, hazles preguntas, conviértelos en quiz y mapas conceptuales

Ver preguntas

Despeja tus dudas leyendo las respuestas a las preguntas que realizaron otros estudiantes como tú

Consigue puntos base para descargar

Gana puntos ayudando a otros estudiantes o consíguelos activando un Plan Premium

Compartir documentos
download point icon20 Puntos

Por cada documento subido

Responde a las preguntas
download point icon5 Puntos

por cada respuesta dada (máx. 1 al día)

Todos los modos para conseguir puntos gratis
Consigue puntos de inmediato

Elige un plan Premium con todos los puntos que necesitas.

Oportunidades de estudio

Elige tu próximo programa de estudio

Ponte en contacto inmediatamente con las mejores universidades del mundo. Busca entre miles de universidades en todo el mundo. Busca entre miles de universidades partner oficiales

Comunidad

Pregúntale a la comunidad

Pide ayuda a la comunidad y resuelve tus dudas de estudio

Ebooks gratuitos

¡Nuestros e-books salva-estudiantes!

Descarga nuestras guías gratuitas sobre técnicas de estudio, métodos para controlar la ansiedad y consejos para la tesis preparadas por los tutores de Docsity

Apuntes Arqueología., Apuntes de Arqueología

Universidade de Vigo (UVIGO)Arqueología

Apuntes Arqueología. Uvigo. 1º

Tipo: Apuntes

2021/2022

Subido el 17/03/2023

nora-muggle
nora-muggle 🇪🇸

5 documentos

1 / 11

Toggle sidebar

Esta página no es visible en la vista previa

¡No te pierdas las partes importantes!

bg1
TEMA 3: RELACIÓNS SOCIEDADE-MEDIO
1. DISTRINUCIÓN DA POBOACIÓN
A DESIGUAL DISTRIBUCIÓN DA POBOACIÓN MUNDIAL
A xeografía dedicou un gran esforzo ao estudo das causas da desigual
distribución da poboación mundial
Concepto de ecúmene: o medio apropiado para a vida. Max Sorre
introduce a noción de anecúmene ou zonas inhabitábeis.
Na actualidade danse dous grandes grupos de razóns:
- Climáticas
- Histórico-económicas, estas segundas hoxe en día máis
importantes (procesos de industrialización)
Zonas desérticas: por temperaturas extremas, aridez e ausencia de
vexetación. Cobren 1.700 millóns de ha. Son denominados baldeiros
demográficos pero non están deshabitados.
- Pobos como os tuaregs ou os bosquimáns están moi adaptados a
estes medios
- Importancia das rutas de caravanas desde o século VIII até o XIX
no Sáhara
- O descubrimento dos fosfatos ou do petróleo permite poboar estes
âmbitos
Case o 90% da poboación vive no HN, entre 20º e 60º N. Euroasia
concentra ¾ da poboación mundial
Poboación tende a concentrarse de xeito periférico dentro dos
continentes (na costa) e por debaixo dos 500 m (fuxindo das montañas)
Os grandes focos de concentración demográfica suman o 75% da
poboación:
- O sueste asiático (25% poboación mundial no 3% das terras
emerxidas)
- O suroeste asiático, sobre todo India, Bangladesh e Paquistán
Europa
- O Nordeste dos EUA
pf3
pf4
pf5
pf8
pf9
pfa

Vista previa parcial del texto

¡Descarga Apuntes Arqueología. y más Apuntes en PDF de Arqueología solo en Docsity!

TEMA 3: RELACIÓNS SOCIEDADE-MEDIO

1. DISTRINUCIÓN DA POBOACIÓN

A DESIGUAL DISTRIBUCIÓN DA POBOACIÓN MUNDIAL

A xeografía dedicou un gran esforzo ao estudo das causas da desigual distribución da poboación mundial Concepto de ecúmene : o medio apropiado para a vida. Max Sorre introduce a noción de anecúmene ou zonas inhabitábeis. Na actualidade danse dous grandes grupos de razóns:

  • Climáticas
  • Histórico-económicas, estas segundas hoxe en día máis importantes (procesos de industrialización) Zonas desérticas: por temperaturas extremas, aridez e ausencia de vexetación. Cobren 1.700 millóns de ha. Son denominados baldeiros demográficos pero non están deshabitados.
  • Pobos como os tuaregs ou os bosquimáns están moi adaptados a estes medios
  • Importancia das rutas de caravanas desde o século VIII até o XIX no Sáhara
  • O descubrimento dos fosfatos ou do petróleo permite poboar estes âmbitos Case o 90% da poboación vive no HN, entre 20º e 60º N. Euroasia concentra ¾ da poboación mundial Poboación tende a concentrarse de xeito periférico dentro dos continentes (na costa) e por debaixo dos 500 m (fuxindo das montañas) Os grandes focos de concentración demográfica suman o 75% da poboación:
  • O sueste asiático (25% poboación mundial no 3% das terras emerxidas)
  • O suroeste asiático, sobre todo India, Bangladesh e Paquistán Europa
  • O Nordeste dos EUA

2. EVOLUCIÓN DA POBOACIÓN

O Homo sapiens sapiens aparece entre hai 45.000 e 100.000 anos Acéptase que antes do Neolítico a poboación mundial podería estar nos 10 M hab. Ao redor dos comezos da nosa era a poboación podía rondar xa os 300 M hab. Tardou en duplicarse 1500 anos (cara a 1750, uns 800 M hab.). Até o século XVIII non comezou a medrar de xeito significativo. De 1750 a 1900, a poboación mundial medra a un ritmo sen precedentes do 0,5% anual. Cara a 1900, acadou os 1.700 M hab. Terminoloxía:

  • Crecemento absoluto: sería a variación do número total de habitantes dunha área.
  • Crecemento relativo: Crecemento en relación o número da poboación. Crecemento en porcentaxe.
  • Taxa de crecemento anual acumulativo
  • Taxa bruta de natalidade=(Número de nacidos/Poboación a metade do mesmo ano)*1000.
  • Taxa bruta de mortalidade=(Defuncións/Poboación a metade do mesmo ano)*1000.
  • % persoas maiores sobre o total: Tradicionalmente utilizábase o limiar dos 60 ou dos 65 anos, pero agora xa se adoita falar de Maiores mozos (65-80) e Maiores vellos (alén dos 80)
  • Índices para calcular o avellentamento dunha sociedade: índice de avellentamento, índice de dependencia A TEORÍA DA TRANSICIÓN DEMOGRÁFICA Sostén que, como consecuencia do desenvolvemento económico, as poboacións dos diferentes países e rexións experimentan unha evolución comparable que as leva desde un réxime demográfico antigo a un moderno. O réxime demográfico antigo baséase en: Altas taxas de mortalidade e natalidade. A diferenza entre ambas as dúas é exigua e flotante (sobre todo a mortalidade). Dáse un certo equilibrio demográfico de alta presión e alto gasto humano: nacen moitos individuos e morren moitos.

Grandes disparidades:

  • Diferenzas de natalidade e mortalidade
  • Efecto do SIDA en África
  • Conflitos O potencial destes países para aumentar o seu crecemento é moi grande: os grandes males son evitables, purificación das augas, vacinas etc. A grandes trazos, están alén da transición, os países centrais, aos que se lles deben sumar os catro ‘tigres asiáticos’. As características básicas son cinco:
  • Lento crecemento da poboación, e mesmo diminución en moitos países e rexións
  • Baixa mortalidade e elevada e0. Isto é unha novidade absoluta a nivel histórico: 3 de cada 4 homes e 9 de cada 10 mulleres superan nos países centrais os 65 anos.
  • O avellentamento da poboación, que vai medrar pola chegada das xeracións baby boom á idade da xubilación
  • Baixa fecundidade, por debaixo do limiar de reemprazo (ISF=2,1)
  • Inmigración internacional. Soe ser o principal elemento de crecemento poboacional nos países centrais, pero os seus efectos demográficos soen ser limitados 3. MIGRACIÓNS O movemento migratorio é: o desprazamento que implica traslado permanente de residencia de xeito voluntario e libre, incluídas as clandestinas.
  • O desprazamento temporal non implica cambio de residencia
  • Os movementos recorrentes, por exemplo os pendulares, non implican tampouco cambio de residencia
  • As poboacións nómades non teñen residencia fixa
  • A migración forzosa, os refuxiados ou os éxodos son movementos non recorrentes pero dificilmente clasificables como migracións das habituais A emigración é respecto ao lugar de orixe, mentres que a inmigración o é respecto ao lugar de destino.
  • Inmigrante: poboación que entra en un determinado territorio (os que entran)
  • Emigrante: poboación que sae dun determinado territorio (os que saen)
  • Migrante: os que se desprazan Nas sociedades receptoras de inmigración:
  • Aumenta o tamaño demográfico e sóense producir cambios na estrutura demográfica e na fecundidade.
  • Aumento da fecundidade e redución do avellentamento. Nas sociedades de orixe dos emigrantes:
  • Soen ser: sociedades mozas, de rápido crecemento poboacional e alta fecundidade.
  • A emigración produce un avellentamento da poboación. DIFERENZA POR IDADE E SEXO As migracións son selectivas, en especial por idade e por sexo. Soen primar os mozos (aínda que nas sociedades prósperas tamén as hai de xubilados) e no pasado primaran os homes que se desprazaban, e non as mulleres. Na actualidade aínda hai diferenzas por sexos pero depende moito das sociedades de orixe e dos postos de traballo que se cobren nas sociedades receptoras. As migracións internas ou interiores prodúcense dentro dun Estado. As migracións internacionais cruzan fronteiras estatais, as internas non. Algunhas causas das migracións internas:
  • Un caso que aconteceu en moitos países foi o éxodo rural (do campo á cidade, a partir da industrialización). De todas formas, a migración urbana sóese dar entre cidades dun mesmo país.
  • Desastres naturais
  • Conflitos HISTORIA DAS MIGRACIÓNS

MIGRACIÓNS ACTUAIS

Forte diversificación de rutas e conexións. É un mapa moi complexo de moitas frechas. Pero non se considera falar de “migracións globais”, porque a globalización afecta a economía ou as prácticas culturais, pero non a circulación de persoas, que non é para nada libre. Fálase, máis ben, de mundialización das migracións. Cara a 1950 eran países receptores: EUA, Canadá, Arxentina, Brasil e Australia. Todos eles receptores de fluxos europeos e de dimensións continentais. Seguen a selo (agás Arxentina e Brasil).Pero agora son tamén:

  • Uns vinte países europeos, moitos deles países de saída até 1950 ou 1960
  • Os do Golfo Pérsico
  • Algúns do Pacífico occidental (os catro tigres, Xapón, etc.)
  • Bastantes deles cunha construción nacional establecida e moitos, con concepcións excluíntes de nación e nacionalidade Un novo escenario ante as migración. A multiplicación de procedencias d@s inmigrantes, a baixada da oferta de postos de traballo, o feito de que moitos dos países receptores son “nación consolidadas”... crea un novo escenario de xestión da multiculturalidade en moitos países. En especial nas ciudades:
  • @s inmigrantes contribúen á creación de sociedades multiculturais: arte, gastronomía, etc. e á economía do país que os acolle
  • Pero a xestión da inmigración non soe ser un asunto doado nos países tradicionalmente inmigrantes (Australia ou EUA). Tampouco en Europa, cun longo pasado emigratorio e unha tradición de concepcións exclusivistas da nacionalidade Manifestacións: partidos que rexeitan a inmigración, perda de cohesión social/nacional, temor á competencia polo traballo, etc. Imaxinarios e problemas sen resolver No imaxinario social, tradicionalmente víase @ migrante como alguén que se desprazaba e que, tras un período de “adaptación” ao seu novo contorno de residencia, perdía os vencellos coa orixe
  • Mais cada vez hai máis evidencias de creación de campos sociais transnacionais: desenvolvemento de relacións familiares, económicas, sociais, políticas... Isto supón un desafío para o Estado-nación, que non adoita comprender este tipo de territorialidades que o rebordan
  • E en moitas ocasións emerxen novas identidades que non son nin dun país nin do outro, nin tampoco estritamente híbridas, e que se crean polo rexeitamento do territorio de orixe e de destino...
  • Exemplo d@s mexican@s nos EUA: o movemento chicano (Movimiento chicano por los derechos civiles).
  • Tamén existen problemas de excesiva integración por motivos económicos fronte a inclusión de colencivos migrantes (barrios periféricos en Francia). Incidencia na planificación urbana. FRONTEIRAS E MIGRACIÓN IRREGULAR Debido a estes imaxinarios ou a procesos e problemáticas nacionais existe unha multiplicidade de esforzos de control fronteirizo. Nun mundo desigual (xa vimos moitos exemplos) o cerre de fronteras conleva o incremento da migración irregular. Existen excepcións:
  • Dereito a vivir en familia (políticas de reagrupación familiar), nas sociedades democráticas.
  • A Convención de Xinebra de 1951 obriga a admitir @s que aducen persecución (dereito de asilo) 4. MIGRACIÓN NA UE A UE é na actualidade un espazo de recepción de emigración. Existe un gran número de inmigrantes e emigrantes dentro da UE. Pero o saldo é positivo. É dicir, chega máis xente da que marcha. Pola contra, é unha das rexións do mundo con menor poboación innigrante do mundo (Persoas residintes na UE que non naceron en países da UE) Estes datos chocan cun imaxinario global da UE como rexión de amplia poboación inmigrante.

Descenso del 19 % en comparación con 2019

  • Argelia (8,6 % del total)
  • Marruecos (8,5 %)
  • Albania (5,8 %)
  • Ucrania (5,4 %)
  • Pakistán (4,8 %) 6. A SOCIEDADE DA HIPERMOBILIDADE Concepto clave na xeografía e na sociedade actual. A mobilidade foi aumentando a medida que se produciu o “progreso”. Ten enormes implicacións sociais, económicas, culturais e políticas. A noción actual de mobilidade sóese opor terminoloxicamente a transporte (idea de infraestrutura física, orientada á oferta), xa que ten unha orientación social e refírese máis ben á demanda A mobilidade fai referencia aos desprazamento (as migracións son um tipo de mobilidade). Pero os máis comúns son os movementos pendulares e repetitivos. Dous tipos principais de mobilidade de poboacións: Repetitivas (pendulares) Non repetitivas. O desprazamento é na sociedade actual do ‘mundo desenvolvido’ un feito omnipresente, absolutamente vinculado á xeneralización do vehículo privado (automóbil). Co vehículo privado faise todo: ir mercar, ir aos centros comerciais e de lecer, “McAuto”... Normalmente enfatízase o aumento da velocidade, que dá unha falsa aparencia de que fai o mundo máis ao alcance. Aumenta o número de horas que se lle dedica ao desprazamento (nesas 24 h para tod@s) e aumenta tamén o espazo vivido diario e non diario a xeografía da hipermobilidade. En 1950 un/unha británic@ viaxaba un promedio 5 millas ao día; agora, 28; e prevense máis de 50 para 2050 Estímase que as viaxes a longa distancia, por estrada ou polo ar, son os que máis se están a incrementar (Adams, 2005).

A MIGRACIÓN NO TERRITORIO

A concentración da poboación da terra non é uniforme e a concentración da emigración tampouco. A distribución da poboación migrante nos territorios ten diferentes factores: económico, social e histórico.

  • Económico: Dependendo do tipo de migración o prezo da vivenda (e da vida en xeral) en relación a distancia cos postos de traballo existentes xoga un papel fundamental.
  • Social: dase por relacións familiares, de parentesco ou de procedencia. Fomentado polos procesos de reagrupación familiar
  • Históricos: Existe unha correlación entre a relación pasada dos Estados e territorios e os fluxos migratorios. Moi sinxelo de entender no caso europeo.