Docsity
Docsity

Prepara tus exámenes
Prepara tus exámenes

Prepara tus exámenes y mejora tus resultados gracias a la gran cantidad de recursos disponibles en Docsity


Consigue puntos base para descargar
Consigue puntos base para descargar

Gana puntos ayudando a otros estudiantes o consíguelos activando un Plan Premium


Orientación Universidad
Orientación Universidad


Resume Básico de Latín, Resúmenes de Idioma Latín

Asignatura: Latín para historiadores, Profesor: Francisco Palomo Díaz, Carrera: Historia, Universidad: UMA

Tipo: Resúmenes

2015/2016

Subido el 30/05/2016

doctah22
doctah22 🇪🇸

3.9

(172)

44 documentos

1 / 27

Toggle sidebar

Esta página no es visible en la vista previa

¡No te pierdas las partes importantes!

bg1
Resumen básico de latín
VALORES DE LOS CASOS LATINOS (del profesor Cabanillas)
NOMINATIVO
1. Sujeto de las formas verbales personales Exercitus rediit, el ejército volvió). 2. Atributo Pater est
agricola.el-mi- padre es campesino
3. Predicativo del sujeto Pater venit laetus El padre llegó alegre
ACUSATIVO 1. Complemento directo. Dux urbem cepit- . El general tomó la ciudad.
2. Dirección Ire ad urbem. ir a la ciudad
4. Extensión (tiempo y espacio) Ducentos passus ambulavit. Anduvo 200 pasos. . Multos annos vixit.
5. Adverbial Magnam partem ‘en gran parte’
6. De relación (en cuanto a o respecto a ). Laniatus pedem. Herido en cual pié = herido en un pié
7. Doble acusativo. O.D. persona + O.D. cosa (verbos ‘enseñar, ocultar, pedir, preguntar’) Magister docet
pueros grammaticam. El maestro enseña gramática a los niños.
8. O.D. + Predicativo (verbos ‘considerar, juzgar, estimar, nombrar, designar, llamar) Populus Romanus
Ciceronem consulem creavit. El Pueblo romano nomnbró (como) cónsul a Cicerón.
9. O.D. + Complemento de lugar (verbos compuestos de trans- y circum-) Caesar exercitum flumen
traduxit. César pasó al ejército al otro lado del río.
10. Finalidad . Emit arma ad bellum . Compró armas para la guerra = para guerrear
GENITIVO 1. Posesivo real o figurado. Morbus Antonii, la enfermedad de Antonio.
2. De cualidad Homo magnae virtutis. Hombre de gran valía
3. Explicativo Virtus iustitiae, la virtud de la justicia
4. Partitivo Pars mílitum, una parte de los soldados
5. Subjetivo y objetivo (con sustantivos verbales) Adventus Caesaris . Cupiditas regni
6. Complemento verbal Memoria y olvido Vivorum memini : Me acuerdo de los vivos o recuerdo a..
Judiciales Proditionis accusatus est Fue acusado de traición
DATIVO
1. Objeto indirecto Do panem pauperi. Doy pan al pobre
2. Posesivo con SUM. Liber est mihi. El libro es para mí = tengo un libro
3. Doble dativo (Indirecto y finalidad) Adventus militibus gaudio fui : La llegada fue motivo de alegría
para los soldados.
ABLATIVO
b. Separación, alejamiento Expulsus est patria. Fué expulsado de su patria.
c. Origen Nobili genere natus. Nacido de linaje noble
2. Instrumental a. Instrumento Cornibus tauri se tutantur. Los toros se topan con los cuernos.
b. Causa : metu por miedo
d. Compañía . Cum patre veni. Vine con mi padre
e. Cualidad Vir summo ingenio. Hombre de gran talento
f. Modo Cum virtute vixit. Vivió con honestidad..
pf3
pf4
pf5
pf8
pf9
pfa
pfd
pfe
pff
pf12
pf13
pf14
pf15
pf16
pf17
pf18
pf19
pf1a
pf1b

Vista previa parcial del texto

¡Descarga Resume Básico de Latín y más Resúmenes en PDF de Idioma Latín solo en Docsity!

Resumen básico de latín

VALORES DE LOS CASOS LATINOS (del profesor Cabanillas)

NOMINATIVO

1. Sujeto de las formas verbales personales Exercitus rediit, el ejército volvió). 2. Atributo Pater est

agricola .el-mi- padre es campesino

3. Predicativo del sujeto Pater venit laetus El padre llegó alegre

ACUSATIVO 1. Complemento directo. Dux urbem cepit-. El general tomó la ciudad.

2. Dirección Ire ad urbem. ir a la ciudad

4. Extensión (tiempo y espacio) Ducentos passus ambulavit. Anduvo 200 pasos.. Multos annos vixit.

5. Adverbial Magnam partem ‘en gran parte’

6. De relación (en cuanto a o respecto a ). Laniatus pedem. Herido en cual pié = herido en un pié

7. Doble acusativo. O.D. persona + O.D. cosa (verbos ‘enseñar, ocultar, pedir, preguntar’) Magister docet

pueros grammaticam. El maestro enseña gramática a los niños.

8. O.D. + Predicativo (verbos ‘considerar, juzgar, estimar, nombrar, designar, llamar) Populus Romanus

Ciceronem consulem creavit. El Pueblo romano nomnbró (como) cónsul a Cicerón.

9. O.D. + Complemento de lugar (verbos compuestos de trans- y circum- ) Caesar exercitum flumen

traduxit. César pasó al ejército al otro lado del río.

10. Finalidad. Emit arma ad bellum. Compró armas para la guerra = para guerrear

GENITIVO 1. Posesivo real o figurado. Morbus Antonii, la enfermedad de Antonio.

2. De cualidad Homo magnae virtutis. Hombre de gran valía

3. Explicativo Virtus iustitiae, la virtud de la justicia

4. Partitivo Pars mílitum , una parte de los soldados

5. Subjetivo y objetivo (con sustantivos verbales) Adventus Caesaris. Cupiditas regni

6. Complemento verbal Memoria y olvido Vivorum memini : Me acuerdo de los vivos o recuerdo a..

Judiciales Proditionis accusatus est Fue acusado de traición

DATIVO

1. Objeto indirecto Do panem pauperi. Doy pan al pobre

2. Posesivo con SUM. Liber est mihi. El libro es para mí = tengo un libro

3. Doble dativo (Indirecto y finalidad) Adventus militibus gaudio fui : La llegada fue motivo de alegría

para los soldados.

ABLATIVO

b. Separación, alejamiento E xpulsus est patria. Fué expulsado de su patria.

c. Origen Nobili genere natus. Nacido de linaje noble

2. Instrumental a. Instrumento Cornibus tauri se tutantur. Los toros se topan con los cuernos.

b. Causa : metu por miedo

d. Compañía. Cum patre veni. Vine con mi padre

e. Cualidad Vir summo ingenio. Hombre de gran talento

f. Modo Cum virtute vixit. Vivió con honestidad..

2. Sustantivos

1ª declinación 2ª declinación

singular plural singular plural singular plural singular plural

nom Ros-a Ros-ae Lup-us Lup-i aper Apr-i Templ-um Templ-a

Voc Ros-a Ros-ae Lup-e Lup-i aper Apr-i Templ-um Templ-a

Acu Ros-am Ros-as Lup-um Lup-os Apr-um Apr-os Templ-um Templ-a

Gen Ros-ae Ros-arum Lup-i Lup-orum Apr-i Apr-orum Templ-i Templ-orum

Dat Ros-ae Ros-is Lup-o Lup-is Apr-o Apr-is Templ-o Templ-is

abl Ros-a Ros-is Lup-o Lup-is Apr-o Apr-is Templ-o Templ-is

Tercera declinación : cuatro modelos

Normal imparisílabo Normal parisílabo Neutro normal Neutro parisílabo

Nom Miles Milit-es Ovis Ov-es Corpus Corpor-a Mare Már-ia

Voc Miles Milit-es Ovis Ov-es Corpus Corpor-a Mare Már-ia

Acu Milit-em Milit-es Ov-em Ov-es Corpus Corpor-a Mare Már-ia

Ge Milit-is Milit-um Ov-is Ov- ium Corpor-is Corpor-um Mar-is Már- ium

Dat Milit-i Milít-ibus Ov-i Óvibus Corpor-i Corpóribus Mar-i Máribus

abl Milit-e Milít-ibus Ov-e Óvibus Corpor-e Corpóribus Mar-i Máribus

4ª declinación 5ª declinación

neutros

Nom Currus Curr-us Cornu Córnua Dies Dies Res Res

Voc currus Curr-us cornu Córnua Dies Dies Res Res

Acu Curr-um Curr-us Corn-u Córnua Di-em Di-erum R-em R-erum

Ge Curr-us Curr-uum Corn-us Córnuum Dí-ei Di-erum r-ei R-erum

Dat Curr-ui Cúrri-bus Corn-ui Córnibus Dí-ei Di-ebus r-ei R-ebus

abl Curr-u Cúrr-ibus Corn-u Córnibus Di-e Di-ebus R-e R-ebus

Notas:

1. Sustantivos defectivos .- Hay sustantivos que carecen de singular y otros de plural. Roma, ae carece de

plural. Algunos tienen distinto significado según el número. Copia, ae = abundancia, pero copiae, arum =

tropas. O castrum, i = castillo o fortificación , pero castra, orum = campamento de soldados.

Atenae, arum (Atenas), carece de singular. Los nombres comunes de sustancias suelen carecer de plural.

2. Locativo. Existe un sexto caso, el locativo, solamente en la tres primeras declinaciones y sólo para

nombres propios de ciudad.. Sus desinencias son :

ae (locativo de la 1ª), i (locativo 2ª) , i (locativo de la 3º). Romae = en Roma. Sagunti = en Sagunto.

3. También tienen locativo los nombres comunes domus -i (casa) y rus, ruris (campo). Domi : en casa. Ruri,

en el campo. Humus, i (suelo ) tiene locativo humi = en tierra o en el suelo. La expresión domi militaeque =

en la paz y en la guerra.

4. Algunos sustantivos de la 1ª declinación hacen el ablativo plural en -abus. Son ánima (el alma), ásina (la

burra) , dea (la diosa) , nata (la hija) y capra (la cabra) Ejemplo : deabus = para las diosas o con las diosas.

5.- Vocativo de la segunda declinación : Los nombres propius terminados en -ius, hacen el vocativo en -i.

Ejemplo : Pompeius, ii. Voca : ¡ Pompei! También el nombre común filius, ii. Ej. ¡Fili mi! ¡hijo mío!

6.- Los sustantivos neutros no diferencian sus nominativos, vocativos o acusativos. En plural terminan en -a

o en -ia. Así, cornu, us (cuerno) 4ª declina.

7. Tercera declinación. Hacen el genitivo en íum, los parísilabos como ovis, muchos monosílabos como dens,

dentis (diente) o pars, partis (la parte) pero se exceptúan mater, tris, pater, tris, frater, tris, tris, senex, is,

canis, is ( madre, padre, hermano, anciano, perro).

  1. Adjetivos.

Modelo bonus, a, um Modelo fortis, e

singular plural m/f n m/f n

Nom -us, er -a -um -i -ae -a is e es ia

Voc -e -a -um -i -ae -a is e es ia

Acu -um -am -um -os -as -a -em e es -ia

Ge -i -ae -i -orum -arum -orum -is -ium

Dat -o -ae -o -is -is -is -i -ibus

abl -o -a -o -is -is -is -e -ibus

Como bonus, se declinan los posesivos meus, tuus, suus, noster, tra, trum y los participios perfectos como amatus, a, um

1. Como bonus, a, um se declinan los participios perfectos pasivos del tipo amatus, a, um o lectus, a, um. Y

los pronombres posesivos como meus, tuus o suus , aunque no tienen vocativo excepto meus. Los adjetivos

acabados - er , como pulcher, chra, chrum "hermoso " únicamente se desvían en el nom. y voc. sg. En el

resto de casos, unen al radical tipo pulchr- las desinencias habituales.

2. También los superlativos como fortíssimus, a, um o prudentíssimus, a, um o altíssimus, a, um..

3. Como prudens, ntis, se declinan los participios de presente como legens, ntis "el que lee o mientras lee"

4. De forma manera similar a prudens, ntis se declinan los intensivos-comparativos, como altior, ius ,

bastante alto o más alto que. en ablativo toman la desinencia -e y en gen. plural, -um.

5. Unos pocos adjetivos se declinan como fortis, is pero en el nominativo y vocativo singular, sí diferencian

el masculino y femenino. Son del tipo , acer, acris, acre.

6. En cuanto a las terminaciones, i-e, cuando esos adjetivos están sustantivados o son participios d epresente

toman la desinencia -e. Cuando funcionan como adjetivos, -i.

7. En latín los adjetivos, sustantivados o no, referidos a los habitantes de ciudades, pueblos, naciones se

escriben con mayúscula. Inter Romanos : entre los romanos

Superlativo , muy Comparativo-intensivo más que, bastante

Nom Issim-us Issim-a Issim-um i-ae-a altior altius altiores altiora

Voc Issim-e Issim-a Issim-um i-ae-a altior altius altiores altiora

Acu Issim-um Issim-am Issim-um Os-as-a altiorem altius altiores altiora

Ge Issim-i Issim-ae Issim-i Orum--- altioris altiorum

Dat Issim-o Issim-ae Issim-o is altiori altióribus

abl Issim-o Issim-a Issim-o is altiore Altióribus

Adjetivos en grado intensivo, comparativo o superlativo

1. Con el sufijo ior, ius , se forman tanto intensivos como comparativos de superioridad : altior , bstante alto

y más alto que. Se declina como altior, ius.

2. Con el sufijo -íssimus, a, um se forman superlativos, ya absolutos (muy), ya relativos (el más ... de).

Altíssimus, a, um : muy alto o el más alto de. Y también con los sufijos -íllimus, a, um y con -érrimus, a,

um. Facíllimus, a, um : muy fácil.. Muchos adjetivos carecen de comparativo o de superlativo o de ambos.

Se consideran irregulares :

bonus bueno melior, ius mejor óptimus óptimo

malus malo peior, ius peor péssimus pésimo

magnus grande maior, ius mayor máximus máximo

parvus pequeño minor, us menor mínimus mínimo

multus mucho plus más plúrimus muchísimo

Nota : La terminación –ius casi nunca se refiere a un comparativo o intensivo sino a un adverbio de modo

comparativo, generado a partir de un adjetivo.

altus, a, um profundo > alt-ius bastante o más prfundamente

longus, a, um largo >longius bastante largamente = con mucho

5. Pronombres.

1ª persona yo 2ª persona tú Por 3ª persona, poco usado aquél

Nom ego nos tu vos Ill-e illa illud illi Illae Illa

Acu me nos te vos Ill-um Illam illud Illos Illas Illa

Ge mei Nostrum, i tui Vestrum, i illíus Illorum Illarum Illorum

Dat mihi nobis tibi vobis illi Illis illis Illis

abl me nobis te vobis Ill-o illa illo illis illis illis

1. Para la tercera persona se usa el pronombre is, ea, id significando aquél o aquélla. Tabién ille, a, ud , con

el mismo significado o el de él, élla.

2. Obviamente Tu , tiene vocativo que es igual al nominativo. Pero ego lógicamente no tiene vocativo. Pero

se puede utilizar el nominativo e incluso el acusativo exclamativo, en su lugar.

3. Reflexivo quiere decir que se refiere al sujeto de la oración, no que refleja o cosas parecidas. Ejemplo :

dicebat se non proditoreem esse "decía que él no era traido". Los pronombres de 1ª y 2ª usan sus formas

propias de manera reflexiva muchas veces pero no siempre.

4. A veces los pronombres personales aparecen reforzados por -met. Egomet = Yo, sin duda. O -te,

ejemplo tute = tú, sin duda. O -se, por ejemplo, sese en lugar de se, o suipsíus en lugar de sui.

Is, ea, id : este, aquel, él Iste, a, ud, ese

no is ea id ei Eae Ea Ist-e ista istud isti Istae Ista

ac Eum Eam id Eos Eas Ea Ist-um Istam istud Istos Istas Ista

ge eíus Eorum, ea… eo … istíus istorum Istarum Istorum

da ei eis eis Eis isti Eis istis Istis

ab E-o ea eo eis eis eis Ist-o ista isto istis istis istis

Este, a Él mismo, a

hic haec hoc hi hae haec Ips-e ipsa ipsum ipsi ipsae ipsa

hunc hanc hoc hos has haec Ips-um Ipsam ipsum Ipsos Ipsos ista

huíus Horum, harum, horum istíus ipsorum ipsarum ipsorum huic his

isti

hoc hac hoc Ist-o ista ipso ipsis

1 Se declinan como bonus, a, um 2 El vocativo de meus es mi para los tres géneros : fili mi, hijo mío.

3. Se pueden reforzar con el sufijo -pte , sobre todo en ablativo.

4. Suus se traduce como "su propio" y es reflexivo, es decir, se refiere al sujeto de la oración. Ejemplo. Vidit

suum patrem, vió a su propio padre (del que está hablando). En caso contrario se utiliza el genitivo de is,

ea, id. Vidit patrem eíus " vió a su padre ( el de otro o de otra al que se refiere).

1 En general se declinan como bonus, a, um pero con formas deterioradas sobre todo en el singular.

2 El lexema es muy simple : H- en hic, haec, hoc. E- en is, ea, id.

3 La desinencia del genitivo sg. es propia : íus. Y la desinenia del dativo, es -i, como en la 3ª.

4 Las formas pronominales pueden funcionar como adjetivos o como pronombres.

5 Es frecuente la sustantivación neutra : Haec = estas cosas, estos asuntos etc.

Pronombre relativo e inteerogativo : el cual, la cuál ¿Quién? Numeral tres

Nom qui quae Quod o quid Qui quae quae tres tria

Acu Quem quam Quod o quid Quos quas quae tres tria

Ge cuíus quorum quarum quorum trium

Dat cui quibus tribus

abl quo qua quo

1. El pronombre interrogativo se declina como el relativo, excepto en el nominativo singular.

2. La forma neutra plural quae , funciona a menudo como sustantivada y con valor demostrativo. Quae =

estas cosas

3 C uando es pronombre no distingue el masculino y el femenino en el singular. ¿quis? , de la misma manera

que en español ¿quién? sirve para ambos géneros.

Nom Unus-a-um Duo, ae, uo -- se sui sibi se

Como ipse se declinan otros indefinidos : Alius, a, ud // alter, era, um // ullus, a, um etc Como qui, se declinan los compuestos : quisque, quicumque, etc

Acu Unum-am-um Duos,as,o

Ge uníus Orum, arum, orum

Dat uni Duobus, abus, obus

abl Uno—a-o

El reflexivo se se traduce por él, ella, ellos, ellas, se, de él, etc.

Indefinidos compuestos del relativo

quidam , quaedam, quoddam o quidam .............alguno, todo el que

qui-vis , quae-vis, quod-vis .................................cualquiera, todo el que

qui-libet , quae-libet, quod-libet ..........................cualquiera, todo el que

qui-cumque , quae-cumque, quodcumque............cualquiera, todo el que

Se declinan como el pronombre relativo.

Indefinidos compuestos del interrogativo con prefijo

Ali-quis, aliqua, áliquod o áliquid : alguno

Ec-quis? ec-qua? ecquid? quién?

Si-quis , siqua, siquid : si alguno

Num-quis? numqua? numquid? ¿acaso alguno?

Ne-quis, nequa, nequid : ¿ acaso alguien?

Indefinidos compuestos del interrogativo con sufijo

Amo deleo lego Audio

Amas Deles Legis Audis

Presente de Amat Delet Legit Audit

indicativo Amamus Delemus Legimus Audimus

Mo, destruyo, leo y oigo Amatis Deletis Legitis Auditis

amant delent legunt audint

Amabam delebam legebam Audiebam

Pretérito imperfecto Amabas Delebas Legebas Audiebas

Amaba, destruía, leía, oía Amabat Delebat Legebat Audiebat

Amabamus Delebamus Legebamus Audiebamus

Amabatis Delebatis Legebatis Audiebatis

amabant delebant legebant audiebant

Amavi Delevi Legi Audivi

Preto perfect indicativo Amavisti Delevisti Legisti Audivisti

Amé o he amado Amavit Delevit Legit Audivit

Destruí o he destruído Amavimus Delevimus Legimus Audivimus

Leí o he leído Amavistis Delevistis Legistis Audivistis

Oí, o he oído amaverunt deleverunt legerunt audiverunt

Pret. pluscuamperfecto de indicativo: yo había amado, destruído, leído o escuchado

Amaveram deleveram legeram Audiveram Amaveras Deleveras Legeras Audiveras

Amaverat Deleverat Legerat Audiverat

Amaveramus Deleveramus Legeramus Audiveramus

Amaveratis Deleveratis Legeratis Audiveratis

amaverant deleverant legerant audiverant

Futuro imperfecto Amabo delebo legam Audiam

Amabis Delebis Leges Audies

Amabit Delebit Leget Audiet

Amabimus Delebimus Legemus Audiemus

Amabitis Delebitis Legetis Audietis

amabunt delebunt legent audient

Futuro perfecto de indicativo O pret. Perf. De subj Yo hbré amado o haya amado

Amávero o im Delevero o im Legero im Audivero im Amáveris Deleveris Legeris Audiveris

Amáverit Deleverit Legerit Audiverit

Amáverimus Deleverimus Legerimus Audiverimus

Amáveritis Deleveritis Legeritis Audiveritis

amáverint deleverint legerint audiverint

Presente de subjuntivo, que yo ame, destruya, lea o escuche

Amem deleam legam Audiam Ames Deleas Legas Audias

Amet Deleat Legat Audiat

Amemus Deleamus Legamus Audiamus

Ametis Deleatis Legatis Audiatis

ament deleant legant audiant

Pretérito imperfecto de subjuntivo : que yo amara, destruyera, leyera u oyera

Amarem delerem legerem Audirem Amares Deleres Legeres Audires

Amaret Deleret Legeret Audiret

Amaremus Deleremus Legeremus Audiremus

Amaretis Deleretis Legeretis Audiretis

amarent delerent legerent audirent

Pretérito pluscuamperfecto de subjuntivo : que yo hubiera amado, destruído, leído, oído

Amavissem delevissem legissem Audivissem Amavisses Delevisses Legisses Audivisses

Amavisset Delevisset Legisset Audivisset

Amavissemus Delevissemus Legissemus Audivissemus

Amavissetis Delevissetis Legissetis Audivissetis

amavissent delevissent legissent audivissent

Imperativo : Ama, amad, que amen Lee, lled, que lean etc

Ama Amate Amato Amato Amatote amanto

Dele Delete Deleto Deleto Deletote delento

Lege Legite Legito Legito Legitote legunto

audi Audite Audito Audito Auditote audiunto

Infinitivo presente Amare : amar Delere destruir Légere leer Audire oir

Infinitivo pasado o perf

Amavisse haber amado Delevisse haber destruido

Legisse Haber leído Audivisse HABER oído

Infinitivo futuro Amaturum, am esse Deleturum, am esse Lecturum, am esse Auditurum, am esse

Ir a amar Ir a destruir Ir a leer Ir a oir

Participio presente Amans, tis : que ama, que amaba, amando, meintras amaba

Delens, tis que destruye, que destruía, destruyendo, meintras destruía

Légens, tis que lee, que leía, leyendo, meintras leía

Audins, tis que oye, que oía, oyendo, meintras oía

Participio pasado o perf

Amatus,a,um amado

deletus, a, um destruído lectus, a, um leído audittus, a, um oído

Participio futuro Amaturus, a, um Que va a o tiene intención de amar

Deleturus, a, um Que va a o tiene intención de destruir

Lecturus, a, um Que va a o tiene intención de leer

Auditurus, a, um Que va a o tiene intención de oir

indicativo, voz pasiva Yo fui amado, fui deratruído, fue leido o se leyó, etc

Amatus, a Eras Deletus, a Eras Lectus, a Eras Auditus, a Eras

Amatus, a Erat Deletus, a Erat Lectus, a Erat Auditus, a Erat

Amati, ae Eramus Deleti, ae Eramus Lecti, ae Eramus Auditi, ae Eramus

Amati, ae Eratis Deleti, ae Eratis Lecti, ae Eratis Auditi, ae Eratis

Amati, ae erant Deleti, ae erant Lecti, ae erant Auditi, ae erant

Pret pluscuam. Sunjuntivo , voz pasiva Yo fui amado, fui deratruído, fue leido o se leyó, etc

Amatus, a essem Deletus, a essem Lectus, a essem Auditus, a essem Amatus, a esses Deletus, a esses Lectus, a esses Auditus, a esses

Amatus, a esset Deletus, a esset Lectus, a esset Auditus, a esset

Amati, ae essemus Deleti, ae essemus Lecti, ae essemus Auditi, ae essemus

Amati, ae essetis Deleti, ae essetis Lecti, ae essetis Auditi, ae essetis

Amati, ae essent Deleti, ae essent Lecti, ae essent Auditi, ae essent

8 Formas nominales pasivas

Infinitivo presente Amari : ser amado Deleri ser destruído Leg-i ser leído Audiri ser escuchado

Infinitivo pasado o perf Amatum, am esse haber amado

Deletum, am esse haber destruido

lectum, am esse Haber leído

audtum, am esse HABER oído

Infinitivo futuro Amaturum, am esse Deleturum, am esse Lecturum, am esse Auditurum, am esse

Ir a amar Ir a destruir Ir a leer Ir a oir

Participio presente Amans, tis : que ama, que amaba, amando, meintras amaba

Delens, tis que destruye, que destruía, destruyendo, meintras destruía

Légens, tis que lee, que leía, leyendo, meintras leía

Audins, tis que oye, que oía, oyendo, meintras oía

Participio pasado o perf

Amatus,a,um amado

deletus, a, um destruído lectus, a, um leído audittus, a, um oído

Participio futuro Amaturus, a, um Que va a o tiene intención de amar

Deleturus, a, um Que va a o tiene intención de destruir

Lecturus, a, um Que va a o tiene intención de leer

Auditurus, a, um Que va a o tiene intención de oir

1. Se forma una perífrasis con el participio correspondiente y el tiempo correspondiente del verbo Sum en un

grado menos.

2 Amatus est no se traduce "es amado". Para eso existe la forma "amatur"

3. Lógicamente el participio ha de estar en singular o plural (us, i) (a, ae) (um-a), según corresponda.

4. Pasiva refleja. En latín es frecuente con verbos intransitivos, pugnatum est "se luchó" puesto que no

quedaría muy gracioso "fué luchado".

5. Verbos deponentes. Verbos que están en voz pasiva por la simple razón de que carecen de activa. Pero se

traducen en voz activa. Ejemplo : hortor , yo animo y no * yo soy animado.

Ej. 2 de participio sustantivado.

Vidi verberantes puerum

Vi a los que pegaban al niño

Part. sustantivado OD de verberantes

Base del OD de Vidi

Objeto directo de Vidi

oración simple tarnsitiva. Verbo Vidi.

Ej. 3 de participio absoluto (ver participios absolutos)

Numa regnante templum hoc factum est

Reinando Numa

Mientras Numa reinaba

este templo fue construído

Participio absoluto Parte principal

Participio perfecto pasivo.

1) se declina como bonus, a, um.

2) se traduce por el participio español. Ej. Amatus = amado.

3) Si el verbo es deponenrte, el participio en -us, se traduce mediante el geruncio compuesto :

transgresus = habiendo pasado

Cuando el participio pasado es participio absoluto, se traduce puede Analizar y traducir además

mediante una oración temporal que respete la anterioridad respecto al verbo principal. ". Ej1. Victis

hóstibus, Caesar Romam profectus est. "Después de vencer, una vez que venció, etc. a los enemigos,

César marchó a Roma.

e) Se analiza sintácticamente. Si se refiere a un sustantivo o al sujeto de la oración, como

participio concertado o como complemento nominal. A su vez, el participio tiene sujeto y puede tener

complemento agente u otros. Un análisis suficiente puede ser éste.

Vidi hóminem vulneratum sagitta

Vi a un hombre herido por una flecha

Part. concertado a (hóminem) Comp. Instr. de

verberantem

Ob. directo de Vidi

Oración simple

Si se trata de un participio sustantivado, será sujeto u objeto directo o compl de nombre

etc. como cualquier sustantivo. Puede ser suficiente.

Portaverunt vulneratos sagittis ad médicum

llevaron a los heridos por las flechas al médico

Obj. direc de llevaron Com. Circ o direcc de

oración, simple, transitiva, afirmativa etc.

Si se trata de un participio absoluto, equivale a una oración subordinada temporal- causal,

señalando anterioridad. Puede ser suficiente.

Victis Pompeianis Caeasr profectus est Romam

Vencidos o una vez

vencidos o cuando

venció a o habiendo

los Pompeyanos César se dirigió a Roma

sido vencidos

Part. abosoluto = or. sub. temp. causal Suj de profectus

est

VP Compl. circ o

dirección de VP

parte subordinada parte principal

Importante : Con el verbo SER, forma tiempos de perfecto en voz pasiva.

Participio futuro activo o participio en -urus

1) se declina como bonus, a, um.

2) se traduce por la perífrasis "que va a o que tiene que o que tiene la intención de o que iba a o que

tenían intención de". Marca posterioridad respecto al verbo principal. Puede estar sustantivado o no.

Ej.1 Caesar designavit mílites portaturos vexilia César designó a los soldados que tenían que llevar

las banderas.

Ej.1 Caesar designavit portaturos vexilia César designó a que tenían que llevar las banderas.

Ej.3 Ave Caesar, morituri te salutant. Ave César, los que van a morir, te saludan

e) Se analiza sintácticamente. Un análisis suficiente puede ser éste.

Caesar designavit mílites portaturos vexilia

Part. conc. a mílites Obj. dir. de

portaturos

Suj (d) V Obj. directo de designavit.

oración, simple, transitiva, afirmativa etc.

Importante : Con el verbo SER, forma tiempos de obligación en voz aactiva. Ej. Lecturus

sum, voy a leer o tengo que lee. Lecturus eram : yo tenía que leer o tenía la intención de leer, etc.

Participio futuro pasivo o participio en -ndus

1) se declina como bonus, a, um.

2) se traduce e por la perífrasis que indique obligación - futuro -pasiva :

que va ser

que tiene que ser

Ej.1 Caesar designavit mílites verberandos. César designó a los soldados que tenían que ser azotados.

Ej.1 Caesar designavit verberandos. César designó a los que tenían que ser azotados ..

Muchos neutros sustantivados han pasado al español.

Agenda < agendus, a, um n.pl = las cosas que tienen que ser hechas

Examninados : los que van a ser examinados.

Educandos : los alumnos, los que van a ser educados (terminología en las escuelas de música).

Leyenda : las cosas que tienen que ser leídas (Anotación de los mapas)

e) Se analiza sintácticamente. Un análisis suficiente puede ser éste.

Caesar designavit mílites verberandos

Part. conc. a mílites

Importante : Con el verbo SER, forma tiempos de obligación en voz pasiva que es muy

utilizada en latín. Ej. Verberandi sunt : tienen que ser azotados. Verberandi erant : debían o tenían que

ser azotados. El complemento agente, si lo hubiera, en dativo.

Frase célebre : Delenda est Carthago : Cartago tiene que ser destruída.

1. La dirección se expresa en acusativo. Normalmente con las preposiciones ad o in y acusativo. Sentido de

movimiento. In forum = a la plaza

2. Con nombres propios de ciudad no se pone preposición alguna. Romam = aRoma.

3. Matizando mucho, in expresa entrar o tener intención de entrar a-en un lugar.

4. Ir a estar con una persona se expresa con ad o apud, jamás con in , salvo en sentido beligerante. Apud

Caesarem : a estar con Cesar. Pero in Persas , contra los persas.

Lugar desde donde, a partir de, proveniente de

1. La separación y distanciamento o la procedencia se expresa en ablativo. Normalmente con las

preposiciones ab y ex y a vces de y ablativo. Sentido de movimiento. Ab urbe venire = venir de-desde la

ciudad

2. Con nombres propios de ciudad no se pone preposición alguna. Roma venire : venir de Roma.

3. Matizando mucho, ex expresa que se sale del interior de algo, como en español extraer o exstirpar.

4. Matizando mucho, de expresa que se baja, en sentido propio o figurada. Venire de monte : venir de la

cima de la montaña.. En español, de-fenestrar, di-mitir, de-valuar.

El complemento agente

1. En oraciones pasivas o tras participios pasivos, el complemento agente se expresa en ablativo. Y

tratándose de personas con la preposición ab -a

Análisis

vulneratus a mílite

herido por un soldado

Compl. agente

Análisis

vulneratus sagitta

herido por- con una flecha

Compl Instrumental , mejor que agente

LOS COMPLEMENTOS DEL NOMBRE

1. Se entiende por complemento de un nombre dado, toda palabra o sintagma que le resta extensión,

es decir, que produce un subconjunto dentro del campo del nombre dado.

2. Las lenguas tienen varios mecanismos para producir el efecto anterior.

- Mediante un adjetivo: un compuesto férrico - Mediante un genitivo: un compuesto de hierro - Mediante un sintagma y con : zapatos con-de- tacón **- Mediante una aposición : Carlos Tercero (III)

  • Mediante otra aposición : Montes** Pirineos, ciudad de Roma - Mediante un participio : una túnica bordada - Mediante una oración de relativo o adjetiva : jugadores que marcan goles

-- Mediante una oración sustantiva -régimen : el temor a que fuera denunciado

-- A veces el subconjunto creado coincide prácticamente con el conjunto padre : nieve blanca.

En el análisis se suele hablar de Complemento Nominal o Función adjetival como sinónimos.

La comparación

1. Se pueden comparar cualidades y acciones. Comparación respecto a adjetivos o respecto a verbos.

2. Para expresar la superioridad de A respecto a B con un adjetivo, se recurre a los adjetivos en íor,

ius si es posible. El segundo término de la comparación se pone en el mismo caso que el primero. Ej.

Pablo es más alto que Pedro > Paulus altior est quam Petrus. También Petro, sin quam.

3. La comparación de acciones da lugar a oraciones comparativas si ambas acciones son explícitas y

distintas. Ej. Juan come rosquillas como Lope de Vega escribía versos.

4. Normalmente, la comparación se refiere a una acción única : Juan nada tan bien como Pedro.