



Study with the several resources on Docsity
Earn points by helping other students or get them with a premium plan
Prepare for your exams
Study with the several resources on Docsity
Earn points to download
Earn points by helping other students or get them with a premium plan
The significance of theories and methods in social research. It discusses how theories shape and are shaped by social research, and the importance of staying informed and avoiding redundancy in research. The document also touches upon the role of authentic sources and the importance of logical reasoning and critical thinking in the research process.
Typology: Lecture notes
1 / 7
This page cannot be seen from the preview
Don't miss anything!




Ο άνθρωπος σκέφτεται, αισθάνεται και ενεργεί. Ψυχολογία : η επιστημονική μελέτη ( περιγραφή και ερμηνεία ) της συμπεριφοράς και των νοητικών διεργασιών. Στόχος : η κατανόηση της συμπεριφοράς και των νοητικών διεργασιών μέσω της διεξαγωγής ερευνών και της διατύπωσης θεωριών. Παράγοντες που διαμορφώνουν το πλαίσιο της κοινωνικής έρευνας, οι οποίοι μάλιστα αποτελούν μέρος του πλαισίου εντός του οποίου η κοινωνική έρευνα και οι μέθοδοί της αναπτύσσουν την λειτουργία τους:
τις πρώτες αποφάσεις που πρέπει να πάρουμε είναι να ορίσουμε τη μονάδα ανάλυσης και κάθε φορά που διαβάζουμε μια μελέτη πρέπει να απαντάμε στο ερώτημα – ποια είναι η μονάδα ανάλυσης της συγκεκριμένης μελέτης. (παραδείγματα στη σελίδα 4 του βιβλίου Adler) Πώς φτάνουμε στο να πιστεύουμε κάτι; Τρόποι με τους οποίους φτάνουμε στη βεβαιότητα
Συλλογή δεδομένων --> ανάλυση δεδομένων για διερεύνηση σχέσεων μεταξύ των μεταβλητών --> γενικεύσεις, σχέσεις ή ακόμα και θεωρίες Δε σημαίνει ότι δε λαμβάνονται καθόλου υπόψη προϋπάρχουσες θεωρίες ή ιδέες κατά την προσέγγιση ενός προβλήματος. Αλλά, δεν ξεκινά για να επιβεβαιώσει ή να διαψεύσει μια θεωρία. Προσπαθεί να καθιερώσει μοτίβα, συνέπειες και έννοιες μέσα από τη διαδικασία συλλογής δεδομένων. Παραγωγική συλλογιστική (θεωρία --> παρατήρηση/ ευρήματα) Κινείται προς τον έλεγχο υποθέσεων --> επιβεβαίωση ή διάψευση ή τροποποίηση Ανάπτυξη ενός συνόλου αρχών ή ιδεών που έπειτα θα ελεγχθούν μέσα από την εμπειρική παρατήρηση ή μέσω πειραματισμού, αφού πρώτα οι βασικές έννοιες λειτουργικοποιηθούν (γίνουν μετρήσιμες) με τέτοιο τρόπο, ώστε να μπορούν να παρατηρηθούν. Δεν αποκλείουν η μία την άλλη. Νέες θεωρίες ή ευρήματα μπορεί να έχουν δημοσιευτεί πριν ο ερευνητής καταλήξει στα δικά του ευρήματα ή να εντοπιστούν νέες σχέσεις μεταξύ των δεδομένων (επαγωγικό στοιχείο σε παραγωγικές προσεγγίσεις) ή μπορεί η επαγωγή να εμπεριέχει πιθανόν έναν βαθμό παραγωγής (αφού ολοκληρωθεί το στάδιο του θεωρητικού στοχασμού πάνω σε ένα σύνολο δεδομένων, ο ερευνητής μπορεί να θέλει να συλλέξει περαιτέρων δεδομένα για να προσδιορίσει πότε μια θεωρία ισχύει και πότε όχι (επαναληπτική στρατηγική) Χαρακτηριστικά επιστημονικών μεθόδων Θεμελιώδη συστατικά: Εμπειρικός χαρακτήρας: μια έγκυρη γνώση πρέπει να επαληθεύεται από τα εμπειρικά δεδομένα (προσήλωση στη λογική σκέψη και απόρριψη των προσωπικών εμπειριών, της αυθεντίας, και του δογματισμού) (ο έλεγχος είναι το βασικό συστατικό της επιστήμης – η επιστημονική παρατήρηση είναι συστηματική και ελεγχόμενη) *έλεγχος: εξάλειψη της επιρροής εξωτερικών μεταβλητών που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τις παρατηρήσεις – αυτό επιτρέπει τον εντοπισμό των αιτιών -Ορισμός των εννοιών βάσει των λειτουργιών που χρησιμοποιούνται για την αξιολόγηση ή τη μέτρησή τους, ελαχιστοποιείται έτσι η ασάφεια (λειτουργικός ορισμός) -Επαναληψιμότητα: Αναπαραγωγή των αποτελεσμάτων μιας μελέτης (επιβεβαιώνεται η αξιοπιστία και η εγκυρότητα των αποτελεσμάτων μιας μελέτης) Αποσκοπεί στη γενίκευση: στη διατύπωση αρχών ή θεωριών οι οποίες περιγράφουν και ερμηνεύουν όσο το δυνατόν περισσότερες συμπεριφορές ή κατηγορίες φαινομένων. Ασχολείται με την ανακάλυψη νέων γνώσεων (διεύρυνση και επέκταση της γνώσης- έρευνα για το άγνωστο, το αμφιλεγόμενο, το νέο). Χρησιμοποιεί ειδικά εργαλεία ή μεθόδους συλλογής δεδομένων (π.χ., ερωτηματολόγια, τεστ, φύλλα παρατήρησης της συμπεριφοράς-ζητήματα αξιοπιστίας και εγκυρότητας των μετρήσεων) Μπορεί να υπάρξει απρόσωπη-αντικειμενική ανάλυση;;; Στόχος η διϋποκειμενικότητα : (συμφωνίες αναφορικά με την πραγματικότητα οι οποίες προκύπτουν από τη σύγκριση πολλών παρατηρήσεων διαφορετικών ερευνητών)
(προωθεί τον σκεπτικισμό στην αναζήτησης της γνώσης) Τα ευρήματα της έρευνας δεν συνιστούν τελεσίδικη γνώση. Στόχος της η διαρκής προσπάθεια προσέγγισης της αλήθειας. Πλεονεκτήματα σε σχέση με τις μη επιστημονικές μεθόδους έρευνας: Εμπειρική προσέγγιση, συστηματική και ελεγχόμενη παρατήρηση Κριτική, σκεπτικιστική στάση Σαφείς ορισμοί εννοιών, λειτουργική ακρίβεια Αμερόληπτος, αντικειμενικός τρόπος αναφοράς: βασιζεται σε δεδομένα που εξασφαλίζονται μέσω συστηματικής εμπειρικής παρατήρησης. Έλλειψη προκαταλήψεων. (Σημ.: Ορισμένες φορές βέβαια επισημαίνεται η αδυναμία του ερευνητή να σταθεί “καθαρός” και εντελώς ανεπηρέαστος στη μελέτη των φαινομένων που ερευνά, μπορεί για παράδειγμα να ενσωματώνεται η υποκειμενικότητα στην ερμηνεία των αποτελεσμάτων) Ακριβή, ευαίσθητα εργαλεία Έγκυρη, αξιόπιστη μέτρηση Ελέγξιμες υποθέσεις: πχ επιτρέπει να αποδείξουμε την ανωτερότητα μιας πεποίθησης έναντι κάποιας άλλης. Στόχοι της επιστήμης Επιστημονική έρευνα: μια συστηματική (ακολουθούμε ορισμένα στάδια) και καλά σχεδιασμένη διαδικασία για την επίλυση ερευνητικών προβλημάτων με βάση την εμπειρική πραγματικότητα (έρευνα στον πραγματικό κόσμο – σε όλα τα πλαίσια στα οποία ανθρώπινα όντα συγχρονίζονται για να επικοινωνήσουν, για να συνομιλήσουν ή να δημιουργήσουν σχέσεις). Αφορά το πώς (διαδικασία) μπορούν να επιλυθούν πραγματικά προβλήματα (περιεχόμενο). Αυτό μπορεί να έχει πολύ πρακτικό σκοπό (εφαρμοσμένη έρευνα) ή στόχος της διαδικασίας αυτής να είναι η διευκρίνηση, η επικύρωση ή κατασκευή μιας θεωρίας (βασική έρευνα). Βασική έρευνα : η διερεύνηση των δυνατοτήτων και των ορίων της νόησης και της συμπεριφοράς (π.χ., πώς αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο; Πώς μαθαίνουμε; γιατί ξεχνάμε;). Η έρευνα αποσκοπεί στην ενίσχυση της κατανόησης και της γνώσης μας σχετικά με το κοινωνικό περιβάλλον ανεξάρτητα από πρακτικές εφαρμογές και άμεσες επιπτώσεις -Σκοπός: Επέκταση γνώσης για τις διαδικασίες της κοινωνίας ή των οργανισμών Ανάπτυξη καθολικών αρχών Παραγωγή ευρημάτων με σημασία και αξία για την κοινωνία Εφαρμοσμένη έρευνα : Η έρευνα που αποσκοπεί στο να αξιοποιηθούν τα αποτελέσματά της στο άμεσο μέλλον και στην ανάληψη δράσης ή στην αύξηση της αποτελεσματικότητας σε συγκεκριμένους τομείς. Προσανατολισμός στη λύση πρακτικών προβλημάτων (π.χ., πώς μπορούμε να παρέμβουμε με στόχο την προαγωγή της ψυχικής υγείας των ανθρώπων;) -Σκοπός: Βελτίωση της κατανόησης συγκεκριμένων προβλημάτων της κοινωνίας ή των οργανισμών Δημιουργία λύσεων για τα προβλήματα της κοινωνίας ή των οργανισμών Ανάπτυξη ευρημάτων πρακτικής αξίας για τα ενδιαφερόμενα μέλη της κοινωνίας ή των οργανισμών
Δυνατότητα πρόβλεψης ενός επικείμενου φαινομένου. Προϋποθέτει γνώση των υπαρχουσών συνθηκών που δημιουργούν ένα τέτοιο φαινόμενο. Πχ αν ξέραμε τον συνδυασμό των μεταβλητών που έχουν ως αποτέλεσμα την ακαδημαϊκή επιτυχία, τότε θα μπορούσαμε να προβλέψουμε με ακρίβεια την ακαδημαϊκή επιτυχία μας. Σε περίπτωση αδυναμίας ακριβούς πρόβλεψης ενός φαινομένου, τότε υπάρχει κενό στην κατανόησή του. Έλεγχος (τροποποίηση της εξέλιξής τους προς την επιθυμητή κατεύθυνση με δική μας σκόπιμη παρέμβαση) Χειρισμός των συνθηκών που προσδιορίζουν ένα φαινόμενο. Γνωρίζω τις αιτίες ή τις συνθήκες που οδηγούν σε ένα φαινόμενο και τις διαμορφώνω με τέτοιο τρόπο ώστε να προκαλέσουν το επιθυμητό φαινόμενο. Ελέγχοντας άμεσα μεταβλητές, μπορώ να επηρεάσω έμμεσα τη συμπεριφορά. Πχ η ματαίωση οδηγεί στην επιθετικότητα Σημ: έλεγχος συνθηκών που οδηγούν σε ένα φαινόμενο και όχι έλεγχος του ίδιου του φαινομένου. Εφαρμογή Βασική-Εφαρμοσμένη έρευνα Ας υποθέσουμε ότι σας ζητήθηκε να διερευνήσετε τα νέα είδη κοινοτήτων που διαμορφώνονται μέσα από τη συνεχώς αυξανόμενη χρήση του Twitter. Τι είδους έρευνα πιστεύετε ότι σας ζητήθηκε να διενεργήσετε από τα 4 ειδη έρευνας που αναφέραμε μόλις; (διερεύνηση, περιγραφή, εξήγηση ή αξιολόγηση) Τριγωνοποίηση: Συλλογή δεδομένων σε διαφορετικό χρόνο και από διαφορετικές πηγές.