



Study with the several resources on Docsity
Earn points by helping other students or get them with a premium plan
Prepare for your exams
Study with the several resources on Docsity
Earn points to download
Earn points by helping other students or get them with a premium plan
The origins of research topics and how they can be transformed into research questions. It covers various theories, examples, and practical applications in different fields of psychology. The document also discusses the importance of formulating clear and specific research questions and their role in the research process.
Typology: Lecture notes
1 / 6
This page cannot be seen from the preview
Don't miss anything!




Πηγές έρευνας Η έρευνα ξεκινά με ένα εμπειρικό ερώτημα. Ποιες είναι οι πηγές προέλευσης των θεμάτων που μπορούν να διερευνηθούν και πώς μπορούν να μετατραπούν σε ερευνητικά ερωτήματα; Υπάρχουσες Θεωρίες --- Προηγούμενες έρευνες Ψυχολογία: και οι προσωπικές μας εμπειρίες και τα καθημερινά γεγονότα. Α. Η παρατήρηση της εμπειρικής πραγματικότητας ΓΙΑΤΙ συμβαίνουν μια σειρά από πράγματα γύρω μας; Γιατί μερικοί έφηβοι είναι πολύ αντιδραστικοί; Γιατί μερικά παιδιά συστηματικά αποτυγχάνουν στο σχολείο; Γιατί οι ηλικιωμένοι θυμούνται με λεπτομέρειες τι έγινε στον 2ο Παγκόσμιο πόλεμο, ενώ δε μπορούν να θυμηθούν τι έκαναν την προηγούμενη μέρα; Γιατί υπάρχουν τόσες πολλές δια-ατομικές διαφορές και ενδο-ατομικές διαφορές; …………………….. Ποια ή ποιες είναι οι “ΑΙΤΙΕΣ” της ανθρώπινης συμπεριφοράς; Θέλουμε να ερμηνεύσουμε την ποικιλία και την πολυμορφία της ανθρώπινης συμπεριφοράς. Παραδείγματα “ The Zeigarnik effect ” (Bluma Zeigarnik, 1927/1967) – Μετά από παρατήρηση ότι οι σερβιτόροι σε μία καφετέρια της Βιέννης, θυμούνταν καλύτερα παραγγελίες που δεν είχαν πληρωθεί. Μετά την καταβολή του λογαριασμού, δυσκολεύονταν να θυμηθούν τις ακριβείς λεπτομέρειες των παραγγελιών. --> έπειτα, μια σειρά πειραμάτων για να εξεταστεί το φαινόμενο (κατασκευή παζλ, μιας μορφής με πηλό, ενός μαθηματικού προβλήματος κ.ά.). Ποιες εργασίες θα ανακαλούσαν πρώτα στη μνήμη τους οι συμμετέχοντες; Όταν ένα έργο διακόπτεται, ο εγκέφαλος παραμένει σε εγρήγορση, μέχρι να ολοκληρωθεί, διατηρώντας τη μνήμη σε επιφυλακή για να αποθηκευτούν πληροφορίες που θα χρειαστούν. “ The Kitty Genovese case ” (Darley & Latane, 1968) Η Genovese γυρνούσε στο σπίτι από τη δουλειά της ως σερβιτόρα. Δέχτηκε επίθεση και τελικά δολοφονήθηκε. Σϋμφωνα με το λαϊκό μύθο, 38 άτομα παρακολούθησαν το θάνατό της, αλλά κανένας από αυτούς δεν έκανε τίποτα για να βοηθήσει. Ενέπνευσε την έρευνα για το φαινόμενο των παρισταμένων (bystander effect) – η αίσθηση της ατομικής ευθύνης εξασθενεί με την παρουσία άλλων ανθρώπων. Η δίκη του O. J. Simpson (1995)
Β. Πρακτικά θέματα-Προβλήματα τα οποία απαιτούν λύσεις. Παραδείγματα Βιομηχανική ψυχολογία : αύξηση της παραγωγικότητας και κινητοποίησης των υπαλλήλων. Γνωστική Ψυχολογία : παράγοντες που εμπλέκονται στη λειτουργία της προσοχής (μετά τον 2ο παγκόσμιο πόλεμο). Κλινική Ψυχολογία : αποτελεσματικότητα μεθόδων παρέμβασης για την αντιμετώπιση του ψυχικού πόνου και των διαταραχών. Εκπαιδευτική Ψυχολογία : βελτίωση της εκπαιδευτικής διαδικασίας και της μάθησης, αποτελεσματικότητα νέων μεθόδων διδασκαλίας. Γ. “Τυχαία” ανακάλυψη ενός πράγματος ψάχνοντας για κάτι τελείως διαφορετικό (π.χ., τα πειράματα του Pavlov) Δ. Προηγούμενες έρευνες Aντιφατικά ευρήματα προηγούμενων ερευνών. Η έρευνα δεν έχει τέλος Ε. Η Θεωρία Είναι ένα σύνολο προτάσεων για κάποια φαινόμενα, οι οποίες: οργανώνουν την υπάρχουσα γνώση γι’ αυτά τα φαινόμενα παρέχουν ένα ερμηνευτικό πλαίσιο αποτελούν μια βάση για τη διατύπωση προβλέψεων σχετικών με αυτά τα φαινόμενα. είναι πάντα υποκείμενες σε αλλαγή και αναθεώρηση με βάση τα νέα εμπειρικά δεδομένα. Παραγωγική διαδικασία -------- Επαγωγική διαδικασία Θεωρίες Οι Θεωρίες διαφέρουν ως προς την ευρύτητά τους και διακρίνονται σε: Γενικές : Θεωρίες που επιχειρούν να ερμηνεύσουν έναν μεγάλο αριθμό φαινομένων και συμπεριφορών (π.χ., Θεωρία της προσωπικότητας του Erikson) Εστιασμένες σε κάποιες ειδικές όψεις της συμπεριφοράς (π.χ., η Θεωρία της προσδοκίας – αξίας στην εκπαιδευτική ψυχολογία) -Οι μεταβλητές του ερωτήματος πρέπει να εκφράζουν μια σχέση
Χρονικό κόστος Κόστος έρευνας Μπορεί να εκφράζουν: -Περιγραφή -Σύγκριση (Κανονιστικά ερευνητικά ερωτήματα) -Συσχέτιση -Επίδραση Συχνά, είναι χρήσιμη η αποδόμηση ενός ερευνητικού ερωτήματος σε δευτερεύοντα ερωτήματα. Αυτά είναι εξαιρετικά εξειδικευμένεα και βοηθούν στην απάντηση του κεντρικού ερωτήματος, στο οποίο και επισυνάπτονται. Λειτουργικός ορισμός των όρων του ερωτήματος Μονάδα ανάλυσης: η μονάδα για την οποία συλλέγουμε πληροφορίες Προσδιορίστε: Η έρευνα πάντα ξεκινά με ένα εμπειρικό ερώτημα. Λειτουργικός ορισμός του ερωτήματος/στόχου Οι λειτουργικοί ορισμοί αναγκάζουν τους επιστήμονες να κάνουν σαφές τι θα μετρήσουν. Πλεονέκτημα των λειτουργικών ορισμών : Επιτρέπουν την επανάληψη των ερευνών και κυρίως των πειραμάτων. Τα ερευνητικά ερωτήματα είναι συνήθως εκ φύσεως ευρεία και μπορούν να οδηγήσουν σε ένα πλήθος απαντήσεων, αλλά μια υπόθεη υπόκειται σε ενδελεχή έλεγχο. Κατά το σχηματισμό μιας υπόθεσης πρέπει να υπάρξει μέριμνα να αποφύγουμε αξιακά ερωτήματα Πχ η φράση: Γιατί η εγκληματικότητα του δρόμου στις περιοχές του αστικού ιστού είναι ένα προϊόν των φιλελεύθερων πολιτικών αστυνόμευσης”--> αυτό είναι ένα ερευνητικό ερώτημα. Για να μετατρέψουμε το ερευνητικό ερώτημα σε υπόθεση: “Η υψηλότερη εγκληματικότητα του δρόμου στις περιοχές του αστικού ιστού είναι ένα προϊόν των φιλελεύθερων πολιτικών ασυνόμευσης”.
Υπόθεση Ερευνητική υπόθεση : διατυπώνεται με τη μορφή εύλογων προβλέψεων για τα αναμενόμενα αποτελέσματα με βάση τα ήδη υπάρχοντα ερευνητικά δεδομένα ή το θεωρητικό πλαίσιο μέσα στο οποίο κινείται η έρευνα. (όταν ασχολείται κανείς με ερευνητική εργασία, σε μια σχετικά καινούργια περιοχή, όπου οι σημαντικές μεταβλητές και οι μεταξύ τους σχέσεις είναι άγνωστες, οι ερευνητικές υποθέσεις δεν εξυπηρετούνβ σε τίποτα) Υπόκειται σε ενδελεχή έλεγχο. Σχεδόν πάντα μπορούν να διατυπωθούν περισσότερες από μία υποθέσεις ως πιθανές λύσεις ενός προβλήματος. Χαρακτηριστικά της επιστημονικής υπόθεσης Μια «ορθή» επιστημονικά υπόθεση πρέπει: να είναι σαφής να υποδεικνύει σχέσεις εξάρτησης ή «αιτιότητας» μεταξύ των μεταβλητών να είναι λειτουργικά προσδιορισμένη (οι υποθέσεις δεν μπορούν να ελεγχθούν εάν οι έννοιες στις οποίες αναφέρονται δεν έχουν οριστεί ή μετρηθεί επαρκώς) να υποδηλώνει τη μέθοδο που θα ακολουθηθεί να είναι ελέγξιμη Παράδειγμα: «όσο πιο οικεία είναι μια λέξη τόσο πιο σύντομος είναι ο χρόνος αναγνώρισής της» Λανθασμένη διατύπωση: “Εάν ένας οχτάχρονος μαθητής δεν μπορεί να συγκεντρωθεί στο σχολείο και αντιμετωπίζει προβλήματα ανάγνωσης, γιατί πάσχει από διαταραχή ελλειμματικής προσοχής” (κυκλική υπόθεση) “Οι άνθρωποι που διαπράττουν φριχτές πράξεις βίας ελέγχονται από το διάβολο” (αναφέρεται σε ένα στοιχείο που δεν ανήκει στο πεδίο της επιστήμης) Η ερευνητική υπόθεσή προέρχεται από τις γνώσεις που αντλούνται από τη βιβλιογραφική έρευνα σχετικά με προηγούμενα πειράματα, θεωρίες κλπ. Πρέπει να είναι διατυπωμένη έτσι ώστε να είναι δυνατή η απόρριψη ή η επιβεβαίωσή της. Αν η υπόθεση επιβεβαιωθεί, εκτός από απάντηση στο συγκεκριμένο ερώτημα, προσφέρεται και υποστήριξη στη βιβλιογραφία μέσω της οποίας διαμορφώθηκε αρχικά η επιστημονική υπόθεση. Αν η υπόθεση δεν επιβεβαιωθεί, τότε είτε είναι λανθασμένη είτε υπάρχει κάποιο λάθος στη σύλληψη της υπόθεσης. Έλεγχος υποθέσεων Μηδενική Υπόθεση (Ηο) (Null Hypothesis): δεν υπάρχει καμία σχέση μεταξύ των μεταβλητών ή καμία διαφορά στην επίδοση ή στη συμπεριφορά στις επιμέρους ομάδες ή πειραματικές συνθήκες.