Preuzmite Акушерија- матерјал за испит i više Skripte u PDF od Ginekologija i akušerstvo samo na Docsity!
Скрипта според Младенович
- Гинекологија
- ДЕЛ Автор-Диана Илоска
- I.Физиологија на бременост..............................................................................................................
- II. Дијагноза на бременост.................................................................................................................
- III. Преглед на бремена жена...........................................................................................................
- IV. Хигиена и диететика во бременост.............................................................................................
- V. Ултразвук во бременост...............................................................................................................
- VI. Пренатална дијагностика............................................................................................................
- VII. Породување...............................................................................................................................
- VIII. CTG - C ardio T oko G raphy Кардиотокографски запис...................................................................
- IX. Анестезија во бременоста...........................................................................................................
- X. Родилни повреди на плод...........................................................................................................
- XI. Леунство-puerperium................................................................................................................
- XII. Патологија на бременоста.........................................................................................................
- Дел
- I.Дигестивни пореметувања во бременост....................................................................................
- II.Дигестивни заболувања во бременост.........................................................................................
- III. Бременост кај кифосколиотични пациентки..............................................................................
- IV. Кожни заболувања во бременост...............................................................................................
- V.Проширени вени во бременсот....................................................................................................
- VI. Психички пореметувања во бременост......................................................................................
- VII. Хипертензивен СИндром во бременост......................................................................................
- VIII. Интраутерино страдање на плод и зачеток..............................................................................
- IX. Патолошка бременост....................................................................................................................
- X.Неправилности во бременост и породување од страна на овулум...........................................
- XI. Компликации за време на бременост/повреди при пороѓај.....................................................
- XII. Компликации од трето и четврто родилно време......................................................................
- XIII. Акушерски операции....................................................................................................................
ДЕЛ 1
I.Физиологија на бременоста 2 процеси на оплодување-импрегнација и коњугација. Делба на клетка:1.Мејоза,клетки со хаплоиден број и 1 поларно телце.2.Митоза,клетки со хаплоиден број и поларно телце.Оплодување Јајце клетка(23хромозоми) и сперматозоид( хромозоми)=оплодена јајце клетка(46 хромозоми).Половиот пар XY го диктира полот на детето во зависност кој ќе биде наследен од таткото.X-женско дете,Y-машко дете. Оплодување а)Денидација-губење на corona radiata од површината на јајце клетката во јајцеводот,пред средба со сперматозоидот. б)Прифаќање на јајце клетката со фимбрии и перисталтички движења во јајцевод. в)Исфрлање на сперматозоид во вагина со хемотактички стимул и аспирациски придвижувања за време на оргазам се движат кон матка. д)Средба на јајце клетка со сперматозоид во ампула на јајцевод,опкружување на сперматозоиди околу јајце клетка. ѓ)Акрозомски реакции -растварање на zona pelucida со хијалурониаза и акрозин. е)Влез на сперматозоидите во перивителинскиот простор ,фузија на постакрозомскиот дел од главата н еден сперматозоид,и во тој момент јајце клетката е поттикната да досозрее (од предходна метафаза до телофаза). ж)Сперматозоидот создава кортикални гранули кои се концентрираат долж мембраната на јајце клетката ,лачат ензими и со тоа оневозможуваат друг сперматозоид да продре во јајцеклетката. з)Од јадрата на двете клетки(јајце клетка и сперматозоид)настанува машки и женски пронуклеус со чие спојување настанува зигот(46хромозоми). s)По мешање на содржината на двете клетки има кратко мирување 20-30 часа,а по овој период оплодената јајцеклетка се дели на два бластомери. *Следат низа на делби после кои се полни просторот под зона пелуцида со клетки и формира морула.Првата делба е во првите 24часа,во матката јајце клетката стига како морула од 12- клетки.Јајце клетката патува пасивно под дејство на перисталтичкиот бран на тубата(колебливо движење напред-назад).Патувањето трае 3-4 дена. Имплантација а)Од морулата се одвојува трофобласт(надворешни клетки)и ембриобласт(внатрешни клетки).Во средината се создава шуплина исполнета со течност од ендометриум-во стадиум на бластоциста.Исчезнува зона пелуцида. б)По 2-3 дена во ендометриумот се имплантира со помош на цитолитичките ензими кои се лачат во шуплината на бластоцистата,на 6-7 ден по оплодувањето се започнува со имплантација, а на 10 ти ден завршува.Дефинитивно имплантацијата е завршена на 12 ти ден. в)Местото на нидација се затвора со чеп од некторични клетки на децидуа,фибрин и коагулирана крв.Подоцна чепот се заменува со капсуларна децидуа.Најлеста локализација е преден и заден ѕид на матка,таму од базалниот дел на децидуа и рапав хорион се создава постелка.
C. Ембриобласт 1.Ембриобластот е ембрионален чвор на внатрешна страна на трофобласт. 2.По имплантација се диференцира на примитивен ектодерм и ендодерм. *Мезодерм е екстраембрионално во форма на magma reticulare која ја исполнува бластоцистата.Тој подоцна се дели на соматоплеврален слој(втиснува кон внатрешна страна на трофобласт) и спланхиплеврален слој(втиснува кон жолчна вреќичка). 3.Настанува примарна екстраембрионална целомска дипла (шуплина) на нејзино место со понатамошниот развој на ектодермот доаѓа амнионска шуплина.
4. Амнионската шуплина се спојува со трофобластот и од нив настанува внатрешна плодова обвивка- амнион. 5.Се создава третиот зародишен лист-мезодерм. 6.Енодермот е со примитивно црево врзан со жолчното кесе,со внатрешниот дел ,додека од каудалниот дел од ова црево тргнува еден шуплив орган-алантоинот. 7.Создавање на примарен крвоток-ерциерни тесички ,споени со крвни садови на алантоис,жолчна вреќичка и зачеток. 8.Алантоисот и жолчната вреќичка атрофираат и стануваат дел од папочната врвка. 9.Краен резултат е зачеток.Составен од : -Надворешна страна-ектодерм -Средина-мезодерм -Внатрешност-ендодерм Од дадените структури настануваат следните ткива: Ектодерм Мезодерм Ендодерм Кожа коса нокти лојни жлезди нервен систем потни жлезди Потпорни ткива(коски,мускули,адипозно) срце крвни садови крвни елементи Дигестивен систем големи жлезди вклучени во дигестоја Од невралниот набор во 21 ден настанува невраллна цевка која се затвора 28ми ден. Срцето е во форма на цевка и контрахира во 22 ри ден. Создавање 5 та недела-слезина,гонади,гениталии,екстремитети. 7 ма недела-ушна бразда,радијални бразби(прсти) на горни екстремитети. 8ма недела-торзиони движења на екстремитети,лице се гледа,кожа. Ембриогенеза завршува со полни 9 постконцепциски недели. Од овој момент зачетокот се вика фетус,во него се развиени сите органи,на овумот се разликува постелка,плодови обвивки ,плодова вода и плод. А)Постелка Се создава од рапав хорион и базална децидуа. Создавање-ситни матернални вени градат лакуни,со додавање на артериска васкуларизација преминуваат во интервилозни простори. По всадување на зачетокот ресички од трофобластот продираат во лакуните.Служат за размена на
хранливи материи меѓу мајката и плодот. Дел од ресичките враснуваат за ѕидот на матката- фиксаторни ресички. Дел од ресичките слободно пливаат во крвните езерца- ресорптивни ресички. Помеѓу котиледоните тргнуваат септи од сврзно ткиво. Излгед на постелка при пороѓај: Градба на постелка: Функции на постелка: Тежина 450-500 г Димензии 16-20 цм Дебелина 2-3цм Градба 16-20 котиледони Страни-pars faetalis pars materna Основна единица-ресичка површен слој-синцициум слој на Langerhans-ови клетки средишна капилара слој на сврзно ткиво Нутритивна протективна респираторна ендокрина екскреторна секреторна Слојот на Langerhans-ови клетки од 4-ти месец од бременоста создава HCG. Материи кои може да ја поминат утероплацентарната бариера се антигени,токсини,вируси и спирохети. Хромони кои ги создава плацентата: бета HCG-хорионски гонадотропин , HPL-хумаан плацентарен лактоген(сличен на хормон за раст),прогестерон(од 3ти месец до крај),естроген(естриол). *Промени во нивоата на хормоните кои укажуваат на промена на состојба на плод: ↓HCG-интраутерино страдање/спонтан абортус ↑HCG-повеќеплодна бременост/моларна бременост ↑HPL-повеќеплодна бременост/дефект во неврална цевка Нагол пад на естроген има непосредно пред пороѓај и пред спонтан абортус.(90% од естрогените на трудницата се лачени од плодот.) Постелката лачи 85 ензими: -диаминооксидаза -термостабилна алкална фосфатаза -окситокиназа -леуцин-аминопептидаза -церулоплазмин
- β1 гликопротеин(учествува во метаболни процеси на плацента,врзување и транспорт на стероиди,се користи за дијагноза на загрозување на плод. Локализација на плацента: Нормално всадена-преден или заден ѕид на матка Ниско всадена-под 7 цм дистанца од внатрешно устие на матка Placenta previa-всадена на патот од родилниот канал.Локации-затвара внатрешно устие целосно или делумно,проаѓа низ внатрешно устие и се всадува на цервикс.
-RH сензибилизација -гестациски дијабет -близначка бременост б)Доцна амниоцентеза (крај на трет триместар) Што се испитува: билирубин------------------ ↑кај RH сензибилизација глукоза----------------------------------------------------------- ↑ кај дијабет кај мајка,полихидрамнион креатинин ↑дијабет,доцни токсикози фосфолипази--------------------------------------------------- при сооднос на лецитин:сфингомиелин 2: фетални клетки------------------------------------------------- што по зрел плод,тоа повеќе ги има Компликации на амниоцентеза:внес на инфекции,повреда на постелка,оштетување на плод и мајка. Д)Воденик дилатацијата на цервикс.Прскањето на воденикот(спонтано или намерно)води до ретракција на мускулниот зид на матката околу плодот,а со тоа утерини контракции и пороѓај. Ѓ)Плод Периоди на развој на плод Предембрионален -од оплодување до 3-та постконцепциска недела Ембрионален- од 4-та до 8-ма постконцепциска недела Фетален- од 9-та постконцепциска недела до крај на бременост. Сметање на должина на плод- квадрирање на старост во месеци до 6-ти месец,потоа множење со
Должина Тежина 2 месеци-4цм 3 месеци-9цм 4 месеци-16цм 5 месеци-25 цм 6 месеци-30 цм (6х5=30) 7 месеци-35 цм(7х5=35) 8 месеци-40 цм(8х5=40) 9 месеци-45 цм(9х5=45) 10 месеци-50цм(10х5=50) Крај на 3 месец-20г крај на 4 месец-120г крај на 5 месец-250г крај на 6 месец-650г крај на 7 месец-1000-1200г крај на 8 месец-1500г крај на 9 месец-2500г Фетална циркулација- вителинска циркулација во први 4 недели.Од 4 та недела нова циркулација(ресички,постелка,умбиликални артерии и вена).Крвта во vena umbilicalis е оксигенирана. 1 дел-хепар 2 дел-портална вена 3 дел-vena cava inferior Преку ductus venosus anannti крвта од хепар и портална вена оди директно до v.cava.inferior. Од v.cava.inferior оди во десен атриум,од тука преку foramen ovale во лева преткомора.
Од лева преткомора па комора оди во аорта,од десна комора оди во пулмонална артерија ,минимални количини преку неа одат во бели дробови,најголем дел преку ductus arteriosus се враќа во десцендентна аорта.На крајот на абдоминалната аорта се надоврзува a.hipogastrica.Таа продолжува во a.umbilicalis која ја носи до постелката деоксигенираната крв. Момент на раѓање: -прекин на доток на крв од умбиликална циркулација -затварање на foramen ovale и ductus arteriosus(станува ligamentum arteriosum) -облитерираат умбиликална вена(станува ligamentum teres hepatis) и умбиликална артерија(станува ligamentum umbilicale laterale). -ductus venosus annanti облитерира и станува ligamentum venosum. II. Дијагноза на бременост Промени кај жена во бременост Кожа Полови органи Хиперпигментација choasma uterinum(пеѓи на лице) набабрува нос и усни задебелен врат зголемени гради оток на нозе и варикозни вени Хиперпигментација linea alba потемнува набубрување на вулва ливидност на влез на вагина и грло омекнување на тело на матка Промени кај жена во бременост -губиток на апетит и мачнина на почеток -диспепсија,преполност,горушица -преосетливост на мириси -желба за одредена храна(кисела) -опстипација и хемороиди -тахикардија и палпитации повремено -циститис,цистопиелитис,пиелонефритис -чести нагони за мокрење Разлики помеѓу нулипари и мултипари Нулипари Орган Мултипари Гради округли,широка база,цврсти Гради Млитави,висат(колострум) Цврст со напната кожа Стомачен ѕид Млитав,раздвоени мускули,стрии Големи усни покриваат мали,меѓичка цела Вулва Големи усни не покриваат мали,меѓичка со повреди Личи на јамка,затворено Грло на матка Напречен расцеп на надворешен влез
Прв ден од мензис + 7 дена – 3 месеци 40 недели,10 лунарни месеци,9 календарски месеци,20 дена 10 лунарен-се спушта на средина на растојание меѓу папок и ребра 8 лунарен-слична со висина во 10 ти лунарен Одредување на термин за породување- Негелова формула 60% се пораѓаат 5 дена +- од терминот. *Ако се водиме по последен однос сметаме датум на однос плус 40 недели(280 дена, лунарни,9 календарски месеци). *Ако се водиме по прво движење на плод се додава 4,5 месеци кај првородки,5 месеци кај повеќеродки бидејќи првородките 15 дена подоцна ги препознаваат плодовите движења. Ултразвук 5- та недела - Видливи гестациски сакус и жолчна вреќичка. 6- та недела -видлива срцева акција,се одредува дистанца теме-тртица CRL-croun-rump length. 2-ро,3-то тримесечје се мери-BPD(biparietal distance),FL(femur length),AC(abdominal circumference),TC(thoracal circumference).Се одредува и количина на плодова вода,положба,изглед и зрелост на матка. Нормална должина на бременост Раѓање пред 28ма недела-пометнување Раѓање после 28ма недела-породување. Класификација на недоносено Иматурус-тежина под 1000г Прематурус-тежина над 1000г. Знаци за биолошка зрелост на новородено Знаци на недоносеност Должина на доносено над 48цм Тежина на доносено над 2500г Светло розева кожа со добар тургор Лануго влакненца нема(евентуално на уши и грб) Тестиси спуштени во скротум(машки) Големи усни препокриваат мали(женски) Активно се движи Должина под 48цм Тежина под 2500г Кожа црвена со лош тургор,набори Ленуго влакна покриваат кожа Шавови на глава широки Тестиси во ингвинален канал Големи усни разделени-стрчат мали Слабо подвижно и не плаче-ечка(цимоли) Причини за грижа кај недоносено Слаба терморегулација-недоразвиено подкожно масно ткиво Респираторни пречки-болест на хијалини мембрани(хипосулфактоза) Недоразвиен рефлекс за цицање(хранење со лажичка) Склоност кон инфекции. Напречни пресеци на глава на плод
1 прав -diameter frontoocipitalis 11-12cm(34c) 2 коси -1.diameter subocipito-bregmaticus -9-9,5 cm(32c). 2.diameter mentoocipitalis 13,5(35-36c) 2 напречни -1.diameter bitemporalis - 8cm .2.diameter biparietalis - 9cm. +diameter hyoideo-bregmaticus- 9,5-10cm(32-33c) diameter biacromialis(рамена) - 12cm(34c) diameter biiliacalis(колкови)- 9cm(25c) III. Преглед на бремена жена Во прва половина од бременост се прави гинеколошки преглед една месечно, во втора половина од бременост два пати месечно. Преглед на бремена жена Општ преглед Гинеколошки преглед 1.Анамнеза- фамилијарна,лична,менструација,пре дходни бремености,сегашна бременост. 2.Мерење крвен притисок и пулс 3.Преглед за отоци на долни екстремитети и вулва,варикозни вени 4.Преглед за отоци на лице 5.Лабораториски анализи -крвна слика,преглед на урина,гликемија,уреа. 6.Тестови серолошки за луес 7.Крвна група со RH фактор 8.Мерење на телесна тежина 1.Преглед со екартер да се исклучи наод на- цервицитис,варикозитети,еритроплакија,цервикален/д ецидуален полип,карцином на грло. 2.PAP тест и преглед на вагинален секрет 3.Цервикален брис
1. Положба на плодот(SITUS) Однос на надолжна оска на плод/утерус. Паралелни-SITUS LONGITUDINALIS Се сечат косо-SITUS OBLIQUS Се сечат напречно-SITUS TRANSVERSUS SITUS LONGITUDINALIS е поволна положба за пороѓај,другите две положби не се,но сепак SITUS OBLIQUS е поповолна од SITUS TRANSVERSUS,бидејќи се смета дека може да се корегира за време на пороѓај. 2. Позиција на плодот(POSITIO) Не влијае многу на исходот на породувањето I( прва)- POSITIO SINISTRA (рбетен столб кон лева страна на мајчин абдомен) II (втора)- POSITIO DEXTRA (рбетен столб кон десна страна на мајчин абдомен) Модификации-дорзосупериорна,дорзоинфериорна,дорзоантериорна,дорзопостериорна. Варираат во однос на тоа кон каде е завртен рбетниот столб.
Нормална срцева фреквенција е 120-160 удари во минута SITUS,HABITUS,POSITIO,PRESENTATIO.Најпрво се палпира на абдомен ниво на fundus и се одредува должина на бременост. I зафат -со бимануелна палпација се палпира fundus и се бара која структира е сместена во тој дел. Глава-крупен,цврст,правилно округол. Карлица-крупен,неправилен,помек,туберозен. Грб-голема,рамна,цврста површина(трансверзална положба). II зафат -со палпација со улнарен дел од дланка се одредува позиција. На страна на која се дланките и стапалата се палпираат дирекно.На страната на која е грбот се паалпира рамна,цврста површина. III зафат -се утврдува предниот дел на плодот. Глава-голем,цврст,правилен дел кој лесно се поместува Карлица-крупен,мек,исполнет дел кој тешко се поместува. *Се врши притисок со широко раширена дланка од напред кон назад во висина на симфиза. IV зафат -Се одредува сооднос на преден дел од плод со влез на карлица на мајка. Во однос на тоа дали дланките од лекарот се допираат или не. V зафат -се одредува рамномерност помеѓу глава на плод и карлица на мајка. Аускултација-со стетоскоп кој се поставува на местото каде е грбот на плодот ,под агол од 90’ од површина.Понова метода на слушање на срцевите отчукувања на плодот е електротококардиографија. При главична презентација срце најдобро се слуша под умбиликус. При карлична презентација срце најдобро се слуша над умбиликус. При коса положба срце најдобро се слуша во ниво на умбиликус.
2. Внатрешен преглед Чекор 1:Со лева рака се шират мали и големи усни,со десна рака 2 прста(показалец и среден)се влегува во вагина со притисок на заден ѕид на интроитус. Чекор 2:Се опишува длабочина,проодност,еластичност на вагина. Чекор 3:Се опишува грло кое е меко пред пороѓај. За време на пороѓај грлото се скратува(од надвор кон внатре) кога ќе се прошири се до надворешниот отвор на матката се опишуваат : Ѕидови-тенки/еластични/растегливи/месести/задебелени/цврсти/ригидни Надворешен отвор-потполно затворен/отворен колку врв од прст/отворен 1,2,3,4цм/потполно дилатиран(10цм) Состојба на воденик-неперфориран(меур ид течност се палпира на надворешен отвор на матка/перфориран-преден дел на плод се палпира на надворешен отвор на матка
Вкупно зголемување на ТТ не смее да биде над 8-10 кг. Кој дел е напред-глава(цврст округол дел со шевови)/карлица(сакрална коска,анус,гениталии)/рамена/грб/рака(напречна положба).
3. Ректален преглед на доилка-се користел во минатото,повеќе не. IV. Хигиена и диететика во бременост 1.Лична хигиена Препораки за уредна хигиена на заби,гради,масирање со извлекување на брадавици,забранети се вагинални испирања.Миење на полови органи цо млака вода и сапун поради голема трансудација и вагинален секрет .До 5-ти месец смее да се бања во када,после 5-ти само под туш. 2.Начин на облекување После 4-ти месец удобна,заштитна,топла,пристојна памучна облека.Градник кој ги поддржува градите,не се носи ремен,носење на појас,широки удобни обувки,не смее да се носат високи подпетици. 3.Работа за време на бременоста Да не се работи тешка физичка работа,дежурства,прекувремено.Месец и пол пред термин треба да се заврши со професионална дејност. 4.Гимнастика и спортски активности Поволна е лесна гимнастичка вежба бидејќи го олеснува пороѓајот.Забранети спортови се-возење велосипед.јавање коњи,моторгиклизам.Забранети се долги патувања! 5.Сексуален однос во бременост За нормална бременост дозволен е секс до месец и пол пред термин за пороѓај,заради ризик од пукање на воденик.За патолошка бременост или склоност кон абортусизабранет е секс до стабилизирање на бременост,особено не е дозволен во први месеци од бременост и период од месецот кога жената би требало да има циклус. 6.Исхрана во бременост Дневен внес во први месеци 10500Ј Протеини 1,5г/кг(100г особено од животинско потекло) Масти-90-100г *Забранети се протеини од животинско потекло кај жени склони на гравидни токсикози. Јаглехидрати 300г калиум,фосфор,натриум,калиум доволен внес со редовна исхрана Млеко-250-500г Целулоза за перисталтика Дозволено дебелеење ½ кг (во 3 месеци да е поправена 1,5кг) Во ниеден месец не смее да се покачува повеќе од 1,5 кг. Во последните 3 месеци треба ТТ за да се зголемува по 1кг месечно. *Брз и нагол пораст на ТТ не е дебелеење туку е предзнак за гравидна токсикоза(едем). 7.Вакцинација во бременост Во бременост е дозволено давање вакцини на база на антитоксин(тетанус) и мртви вакцини(грип,полиомиелит).Живи вакцини не смее да се даваат во бременост!Даваат фетални малформации и .Забранети-рубеола,BCG,тифус,шаратифус.
г)Крвна слика и РХ фактор(во случај на ПХ инкомпатибилија со татко да се испитаат антитела во крв на мајка на секои 15 дена од 6 ти месец до породување д)Интернистички преглед(крвен притисок,функ.на бубрези и хепар,ОГТТ тест) ѓ)Стоматолошки преглед е)Преглед на дојки-масирање до породување ако се вовлечени ж)Надворешен/внатрешен акушерски преглед(одредување гестациска старост,одредување термин за раѓање,земање мерки на карлица) Во подоцнежна бременост одредување став,држење,положба на плод. V. Ултразвук во бременост Прв УЗ преглед-10-14 нед. (положба,димензија,број на ембриони) Втор УЗ преглед-22-24 нед. Трет УЗ преглед-32-36 нед. Ултразвук во прв триместар Состојби кои се установуваат со УЗ во прв триместар : ектопична бременост(излив во Дагласов простор,зачеток надвор од cavum uteri) blighted ovum(присуство на бластоциста но нема зачеток) целосна мола(цел утерус исполнет со моларно ткиво) парцијална мола(дел од трофобласт е моларно ткиво ,а може да постои и плод) _Целосна и парцијална мола имаат изглед на УЗ на снежна бура._ missed abortion(зачеток со неправилна форма заостанат во раст без срцева акција) феномен на washing twin(еден од близнаците угинува во почеток на бременост,мртвиот плод има изглед на blighted ovum или fetus papiraceus. Нухална транслуценца- простор во предел на вратот на ембрионот кој во случај на генетски заболувања е задебелен. Пренатална дијагноза со УЗ во прв триместар:
1. плод со мали димензии за возраст-трисомија 18,триплоидија 2. срцева фреквенција повисока од нормална-трисомија 21 3. нухална транслуценца над 3 мм-анеуплоидија,трисомија 21,18,13,тарнеров синдром,аномалии. Ултразвук во втор и трет триместар Мерки на фетална биометрија: Дополнителни мерења: -бипариетален пресек BPD -волумен на амнионска течност -должина на фемур FL -положба,зрелост,морф.на плацента -обем на абдомен AC -старост на плацента -обем на торакс TC -зрелост на фетални органи -обем на глава HC -изглед на плодова вода Параметри на УЗ кои даваат сомнеж за анеуплоидија: -вентрикуломегалија -нухален едем
-атриовентрикуларен септален дефект -умерена хидронефроза -пократок екстремитет Забелешки и промени на плацента на УЗ: -ретроплацентарен хематон(предвремено одлепување на постелка) -плацента позрела за старост на бременост(хипертензија,пушење). Ризични бремености -дијабет,хипертензија,РХ инкомпатибилија. Биофизички профил на плод -дишни движења,груби движења и тонус,количина на плодова вода,кардиотокографски запис. Промени на плод: При дијабет При РХ имунизација При хипертензија Малформации макрозомија застој во раст полихидрамнион Хепатоспленомегалија кардиомегалија асцит едем на плод едем на плацента олигохидрамнион Застој во раст интраутерина смрт абрупција на плацента мало количество на плодова вода *Постпартум УЗ се користи за проверка дали има резидуално ткиво од плацента во матка. VI. Пренатална дијагностика Индикации Неинвазивни методи Инвазивни методи Анамнеза на ген.болести спонтани абортуси неонатална смрт мајка над 35 години дијабетес мелитус хромозомски неправилности кај родител изложеност на тератогени абнор.трипл тест абнор.алфа фето протеин аномалии на плод на УЗ 10-14 г.н HCG и PAP-P ↑HCG ризик за трисомија 21 ↓PAP-P ризик за трисомија 21 16 г.н троен тест HCG,AFP,E3(естриол) ↑HCG, ↓AFP, ↓E3-ризик за Т *Со троен тест се откриваат трисомија 21, и дефекти во неврална цевка. 8 г.н Биопсија на хорионски ресички 16-18 г.н Амниоцентеза(рана) 20-22 г.н Биопсија на фетална кожа 22-23 г.н Хордоцентеза Крај на трет триместар Доцна амниоцентеза ⬛ Со матерјалот од биопсија на хорионски се прави: кариотипизација,анализа на ДНК ланци,откривање на метаболни и инфекции. ⬛ Со плодовата вода аспирирана при амниоцентеза се прави- кариотипизација,ХЛА типизација,откривање метаболни пореметувања,лезии на ЦНС,конг.хиперплазии на надбубрег,пореметувања на бубрези,муковисцидози,токсоплазмоза. ⬛ Со биопсија на фетална кожа се откриваат некои дерматози ⬛ Со вадење на крв од папочна врвца при хордоцентеза се откриваат наследни и инфективни стекнати заболувања.
Траење-12-16ч кај првородки / 8-12 ч кај повеќеродки ритмичност честота на 20-30мин траат 10-15 сек Опис на родилка-лесно стегање на 2-3 мин траат 50-60 сек Опис на родилка-најјаки болки Наједноставна метода за следење на контракции е палпација .Со воларна страна на дланка се стега абдомен и се чувствува цврстина во моментот на контракција,тврдина на ѕидот на абдоменот.Тврдината трае до крај на контракцијата. Друга попрецизна метода за следење на контракциите е токографија. На CTG може да се забележи пад на срцева фреквенција кој е последица на дразнење на вагус при пролаз низ родилен канал и оваа брадикардија трае додека трае и контракцијата. -Доколку се забележи брадикардија под 100 откуцаи која трае и по крај на контракцијата тоа е знак за инсуфициенција на плацента и страдање на плодот. Напони Напони се јавуваат пред крај на второто родилно време. Претставуваат безволни контракции на дијафрагна и стомачна мускулатура предизвикани од притисок врз ганглиите на цервикс и ректум.Родилката може да ги подпомогне напоните и да влијае на нивниот интензитет.Напоните траат до крајот на третото родилно време. _После исфрлањето на плацентата со обвивките утерусот силно ретрахира,отворените утероплацентарни крвни садови се затвараат и крварењето престанува._
4. Тек на породување Бидејќи најчести пропусти во 4та фаза може да завршат летално,задолжителна е 2 часовна обсервација после раѓање. А)Фаза на дилатација-прво родилно време Започнува со први контракции,завршува со потполна дилатација(10цм). Грлото се скратува од внатре кон надвор а кај повеќеродки паралелно(прво се ири цервикален канал а потоа се крати). *Родилка се внесува во сала кога е дилатирана 2,5-3 цм или ако е прснат воденик. *Во оваа фаза не се дава цврста храна,може инфузија. *Воденикот по извесен степен на ширење ја успорува дилатацијата затоа на дилатација 2,5-3цм доколку не е пукнат вештачки се кине. Самото кинење на воденикот стимулира синтеза на простагландини кои се стимулатори на контракции. *Во ова време вагинален преглед се прави на секои 2 часа и опфаќа: -проверка на ѕид на мала карлица/длабочина и пространство -мерење на проширување на грло и карактеристики-истенчено,еластично,задебелено,ригидно -проверка на воденик -висина на преден дел на плод(однос со интерспинална линија)
Траење- од 30 мин до 2 часа-Првородки , 30 мин-Повеќеродки -ротација на плод(битрохантеричен пресек) *Во оваа фаза учествуваат само контракциите-болки. Б)Фаза на експулзија-второ родилно време Започнува со потполна дилатација,завршува со раѓање на плодот. *Во оваа фаза учествуваат и контракции(болки) и напони. *Во оваа фаза плодот се мести во родилниот канал со помош на внатрешна ротација. *Активности на мајка: Чекор 1-потпрена брада на граден кош чекор 2-нозе свиткани во колкови и колена чекор 3-Во момент на контракција и напон-максимален грч на абд.мускулатура *Заштита на перинеум-епизиотомија-штитење од страна на акушерка на долен дел од излез со стерилна газа.Ако перинеум бледее зголемен е ризикот од расцеп. *После експулзија на глава следат предноо па задно рамо и потоа излегуваат труп и екстремитети.За побрзо одлепување на постелка по излез на предно рамо се вбризгува Metergin. Можни повреди во оваа фаза: На плод-асфиксија,предвремено продишување. На мајка-хематом,дијастаза,фрактури,нагмечени ткива,расцепи. Претечка интраутерина асфиксија на плод Знаци на страдање: неправилен ритам тапост слабост на тонови брадикардија/тахикардија 110-120 мин Правилна срцева фреквенција на плод: ритмични,јасни срцеви тонови фреквенција 120-140 мин *Краткотрајна брадикардија која се јавува напоредно со контракции на матка – НЕ Е ОПАСНА ЗА ПЛОД. *Брадикардија која опстојува после контракција и својот врв го достигнува после контракција е знак за ПЛАЦЕНТАРНА ИНСУФИЦИЕНЦИЈА. *Двофазна крива на брадикардија е последица на ПРИТИСОК НА ГЛАВА и КОМПЛИКАЦИИ НА ПАПОК. Други знаци на страдање на плод: -свеж мекониум во плодова вода при главична презентација -живи/зачестени движења на плод -ацидоза во Ph од крв на бебе (нормална Ph 7,25-7,35) Типови на ацидоза на плод: a)Респираторна -минлива,предизвикана од мех.прекин на папочна циркулација б)Метаболна -иреверзибилно,по долготрајни хипоксии. -примарна поради ПЛАЦЕНТАРНА ИНСУФИЦИЕНЦИЈА -секундарна поради ДОЛОТРАЈНА РЕСПИРАТОРНА АЦИДОЗА Преацидоза Ацидоза од лесен степен Ацидоза од среден степен Напредна ацидоза Ацидоза од силен степен Фетална смрт 7,24-7,20 7,19-7,15 7,14-7,10 7,09-7,00 6,99-6,69 Под 6,
