¡Descarga Diterli resumidos y más Resúmenes en PDF de Idioma Español solo en Docsity!
Campo literario : Pierre Bordieu desenvolve a súa noción de campo literario, aínda que esta non tivo moita repercusión como outras teorías sistémicas. Dentro dos campos culturais encontramos o literario no que se sitúan os autores ou productores, mentres que os consumidores integran os chamados campos de poder. Distinguense dous subcampos : o subcampo da gran producción onde non hay moita autonomía e guianse polo beneficio económico, e o subcampo da producción restrinxida que goza de autonomía e non guia se polo beneficio económico.
Ficción : Nela baseanse as teorías obxetivistas. Propiedade de determinado tipo de formas culturais para desenvolver unha especial capacidade de representación que proporciona a experiencia imaxinaria de seres imaxinarios. A estimación dun texto como ficcional ou non,é que a ficción depende moi directamente do contexto cultural. Movementos teórico- críticos actuais atenderon a ficción literaria como efecto ideolóxico.
Literariedade : Concepto cuñado por Jakobson "Literaturnost". También ha recibido el nombre de literaturidade. Roman Jakobson na súa obra de 1919, determinou que o estudo da ciencia da literatura non é a literatura, senón a literariedade, o que fai dun texto un texto literario. Igual que é imposible falar de tempo e espazo como absolutos, senón que se fala de temporalidade e espacialidade dos obxectos. A literatura non pode ser analizada, so podemos analizar e probar a existencia dun conxunto de relacións mediante as cales a linguae adelgaza a súa dimensión comunicativa con outro obxectivo, dirixir a atención sobre ela mesma.
Crítica literaria : Considérase como unha das disciplinas que compoñen a ciencia da literatura, e é a encargada de analizar dende unha perspectiva sincrónica os textos e obras literarias. Sendo o crítico literario primeiramente un lector, non é un lector calquera, xa que fronte o lector normal, non busca o gozo e o deleite, senón as razóns que levan a ese gozo. Alfonso Reyes no seus prolegomenos a historia da literatura distingue tres graos ou niveis da crítica : impresión, interpretación e xuízo.
Estudos culturais : Conxunto de moitas disciplinas e vertentes culturais. Son moi valorados no ámbito anglosaxón. As vertentes máis importantes son o multiculturalismo e o materialismo cultural, ambas conflúen no seu compromio político. No caso do materialimo cultural, os estudos e análises non se presentan como mera investigación, senón como unha práctica, unha maneira de intervención ligada á defensa de modos de vida e cultura marxinais con respecto a hexemónica. O materialismo cultural, defínese como unha teoría fundada no compromiso da transformación da orde social que oprime á xente en función da súa clase, xénero ou raza.
Historia literaria : Disciplina que estudia dende unha perspectiva diacrónica, os textos e obras literarias. Rene Wellek é un dos grandes defensores de esta noción aínda que equipara o seu campo característico co conxunto de obras literarias dispostas como partes do proceso histórico e inscritas nunha serie temporal.
Arquitextualidade : Termo que, na teorización de Genette, designa o conxunto de categorías xénericas (formais e temáticas) que atinxen a cada texto en particular. Genette afirma que o obxecto da poética non é o texto considerado na súa singularidade, senón o arquitexto ou arquitextualidade, é dicir, " a literariedade da literatura".
Comedia : Ten as súas orixes na Grecia clásica. Nas festas agrícolas representabanse accións rituais nas que os diversos coros se enfrontaban invocando os deuses. A comedia xorde cando algúns compoñentes do coro separánse del comezan a dialogar deixando o canto polo recitado. A comedia para Aristóteles en su poética, xunto coa traxedia, son mimesis, imitación. A comedia representa situacións reais, ou polo menos verosímiles.
Novela Lírica : Freedman cuñou o término de novela lírica tras estudar e analizar a obra de diversos autores entre os que destaca Virginia Woolf, James Joyce, Thomas Mann o Franz Kafka. É un tipo de discurso mixto : novelesco por narrativo e lírico polo seu intimismo. Estas novelas caracterizáronse por un mundo subxectivo rico e variado, no cal os elementos estéticos teñen moita relevancia., dispostas a alcanzaren un clímax lírico. Ricardo Gullón considerou que está etiqueta non era a máis correcta xa que non había seguridade nos seus trazos definitorios.
Teatro épico : Ao poñer de relevo a oposición dramático/épico, Bertold Brecht
teatro. Picaster sentiu como imprescindible contrapoñer a dramaturxia aristotélica a outra de
caracter épico e narrativo, a única posible para representar a complexidade do universo económico,
social e político dende unha perspectiva crítica,constructiva e dialéctica. Desapareceu a ilusión
dramática y aparece la oposición épica entre suxeito e obxecto. Propugna a posta en escena dunha
totalidade, a historización do relato, a subordinación do discurso dos personaxes á perspectiva única
dun eu épico, que favorecía o desenvolvemento do papel de individuo como ser social. (gestus)
Autor implícito : Noción teórica introducida por Booth, para se referir a configuración por parte do autor real dunha figura non necesariamente explicitada que ten en sí mesma as normas e valores presentes na novela. É quen determina se o lector percibe o resultado da súa lectura.
Enuciación / enunciado : Se entende por enunciado unha determinada manifestación lingüística que se delimita polo seu contido ou pola súa dependencia dun acto expresivo único dun enunciador concreto. / A enunciación sería o acto de producir un mensaxe lingüístico nun contexto dado. Manifestase no enunciado mediante marcas deícticas do narrador. As dúas voces coinciden no mesmo plano polo que hay confusión.
Enunciador --------------------------------- Enunciado ------------------------- Receptor Enunciación
Estilo indirecto libre : Técnica de representación do discurso, moi identificada coa linguaxe literaria e mesmo coa ficcionalidade, na que se traspoñen as palabras ou os pensamentos dun personaxe mantendo o seus usos lingüísticos pero coas marcas deícticas do narrador. As dúas voces chegan incluso a coincidir no mesmo plano polo que hay confusión a hora de dicir quen é o narrador.
Hipodiéxese : Nivel narrativo constituido pola enunciación dun relato de segundo grao, dependente e subordinado ao nivel intradiexético ou principal. Este termo foi proposto por Mike Ball en sustitución do termo nivel metadiexético debido a que o prefixo non otorgaba a significación debida.
Analepse : Recurso narrativo de ampla utilización. Trátase dun tipo de anacronía que supón unha ruptura da orde cronolóxico sucesiva no relato para retomar acontecementos anteriores a o presente da acción ou mesmo ao seu inicio. Pode ser : interna, externa, mixta.
Duración : Categoría de temporalización narrativa que engloba o conxunto de fenómenos vinculados a relación de desaxuste (anisocronía) ou de equivalencia (isocronía) entre o tempo da historia e o tempo do discurso. O tempo da historia pode calcularse mediante marcas temporais que o autor vai establecendo, o tempo do discurso non pode fixarse. Mecanismos do autor para xogar coa duración poden ser as elipses, pausas ...
Espírito : Hálito divino infundido a un poeta "inspirado" ao que se lle dan uns coñecementos vetados para o home. Para Platón o poeta é un mero intermediario entre a linguaxe poética e a divinidade.
Frecuencia : Categoría da temporalización narrativa proposta por Genette, que engloba o conxunto de fenómenos vinculados ás relacións cuantitativas establecidas entre o número de acontecementos da historia e o número de veces que son enunciados no discurso. Existen varios tipos : Iterativa, singulativa e repetitiva
Cronotopo : Noción propia da Teoría da Relatividade de Albert Einstein levaba aos estudos literarios por Mijail Bakhtin. Mediante esta noción, Bakhtin pretende referirse ao caracter indisolubel do tempo e do espazo tanto na forma como no contido das expresións literarias.
Glosolalia : Na terminoloxía bíblica, glosolalia refírese ao feito de falar unha lingua que ou é allea o falante, ou resulta incomprensíbel para os oíntes. Serve tamén para designar os delirios verbais de certos enfermos mentais e unha forma lúdica de tratamento da linguaxe empregada polos nenos.
Escansión : División métrica dun verso co obxectivo de establecer as súas unidades características. Cada lingua ten diversos métodos de versificación e polo tanto diversas formas de escansión. Nas linguas romances como galego e castelán utilízase para a escansion o método da silabicación.
Espazo : Unha das categorías estructurantes máis destacadas do relato. Integra os elementos físicos e perceptibles do escenario no que se desenvolve a acción e os diferentes movementos dos personaxes. O estudo do espazo ten que considerar aspetos como a distribución en planos, volumes ou niveis. Chatman distingue entre espazo da historia e espazo do discurso. A importancia do espazo é tan grande que mesmo poden chegar a non ser necesarias outras instancias de forma específica, como sucede no caso do cronotopo, no que tempo e espazo son un só.
Escena : No teatro, o significado do termo escena refírese á área espacial acoutada para a representación e provén da denominación que recibiu o escenario no teatro grego e, por derivación, no romano ( scaena). Nun sentido diferente, a utilización do termo como división estrutural do texto dramático foi resultado da aplicación na dramaturxia clásica dun criterio preciso: a entrada e saída de personaxes.
No eido da narratoloxía, Gérard Genette (1972) considerou a escena como un dos catro
Diálogo : No ámbito literario, enténdese por diálogo a representación do intercambio verbal de dous ou máis personaxes, normalmente nun contexto de oralidade nunha situación de copresenza. Trátase dun dos xeitos que emprega o relato para acoller a voz dos personaxes e consiste na representación da comunicación oral entre dous ou máis suxeitos. A presenza do diálogo pode responder a unha motivación mimética, para tratar de recoller a fala das persoas que serven de modelo aos personaxes ficticios. Pero a introdución dos diálogos na novela adoita amosar implicacións de tipo estilístico, pragmático e semántico, de xeito que o diálogo pasa a ser un signo literario máis que contribúe a crear o sentido do texto narrativo
no seu conxunto.
Espazo teatral : Dende un punto de vista da semiótica, o espazo é o dominio fundamental a partir do que o teatro pode ser analizado, xa que, nesta arte todo pode ser lido e comprendido a partir do funcionamento do espazo como lugar (concreto e xeométrico) dos signos escénicos. O espazo substitúe no teatro dalgún xeito á voz narrativa propia da novela como condición de lectura a través da que o espectador se achega á comprensión do texto en todos os seus aspectos. Por outra banda, unha definición de espectáculo ten de pasar polo recoñecemento de polo menos tres elementos constantes, sen os que o acontecemento teatral non pode concibirse: o actor, o espectador e o espazo. o teatro caracterizaríase, por riba doutras consideracións, como un conxunto de signos manifesto nun espazo que acolle, nun momento dado, a emisores e receptores dunha mensaxe artística. Chámase espazo escenográfico á organización espacial que, no interior dun lugar teatral, pon en relación os emisores e receptores dun espectáculo teatral.
